Beursfraude tijdrovend; ECD ziet wildgroei aan fraudezaken

ROTTERDAM, 10 AUG. De Economische Controledienst (ECD) is het afgelopen jaar geconfronteerd met een sterke toename van financiële fraude. Zij stuitte op een groeiend aantal malafide effectenkantoren. Ook de Amsterdamse beursfraude vergde veel capaciteit van de dienst.

Dat blijkt uit het jaarverslag van de ECD. Een op de vijf onderzoeken van de ECD richt zich op financiële fraude. “De tweede helft van het jaar werd die capaciteit volledig opgeslokt door de beursfraudezaak”, zegt beleidsmedewerker J. de Groot van de ECD. Door deze 'operatie Clickfonds' werden andere onderzoeken naar misbruik van voorkennis bij effectenhandel stilgelegd, omdat daarvoor te weinig mankracht beschikbaar was.

De ECD kampte in 1997 met een tekort aan medewerkers die deskundig zijn op het gebied van toezicht op het effectenverkeer. Vorig jaar is het personeelsbestand daarom uitgebreid en is een opleidingsprogramma gestart, zodat de handhaving van de effectenwetgeving verscherpt kan worden. Inmiddels is de ECD behalve met de beursfraude ook weer met andere zaken begonnen. Het onderzoek naar de beursfraude duurt nog voort.

Andere vormen van fraude die in 1997 welig tierden, waren de activiteiten van zogeheten 'belkantoren' of 'boilerrooms', die particuliere beleggers vaak duizenden guldens afhandig maken. Zulke bedrijven presenteren zichzelf als adviesbureau of telemarketeer en benaderen particulieren met vragen als 'doet u aan beleggeningen en zo ja, welke?' en 'wilt u op de hoogte gehouden worden van financiële informatie?'. Vervolgens ontvangen de ondervraagden volgens de ECD “een sprankelende beleggingsbrochure” van een bemiddelingskantoor of beleggingsadviseur, waarin zij uitzonderlijk hoge rendementen voorspiegelen. Als deze kantoren de belegginsgelden eenmaal in ontvangst genomen hebben, blijken ze vaak spoorloos en is de particulier zijn vermogen kwijt.

De ECD stuit veelal op “ondoorzichtige netwerken van bedrijfjes” en signaleert een trend van “toenemende organisatiegraad, professionalisering, verharding en internationalisering” en “een niet aflatende criminele inventiviteit”.

Eén onderzoek behelsde een criminele organisatie die vanuit Nederland, Duitsland en Zwitserland opereerde met twaalf telemarketingkantoren, zes servicekantoren en drie effectenmakelaars. Via telefonische enquêtes werden particulieren aangespoord te investeren in speculaties in de valutahandel. Kenmerk van deze handel is, dat forse resultaten te behalen zijn. Het onderzoek wees uit dat de makelaars particulieren op deze manier in twee jaar tijd negen miljoen gulden afhandig maakten.

Een groeiende bron van criminaliteit is volgens de ECB handel via internet. Die is vaak ondoorzichtig en zeer fraudegevoelig.