'Tekort verpleging baby's is oplosbaar'

ROTTERDAM, 8 AUG. De Vereniging van Academische Ziekenhuizen (VAZ) vindt dat de ziekenhuizen zelf het nijpende gebrek aan gespecialiseerde verpleegkundigen voor zieke baby's moeten oplossen. De academische ziekenhuizen vinden het niet juist dat de neonatologen zich direct tot minister Borst (Volksgezondheid) hebben gewend.

Recentelijk zijn binnen de tien 'neonatale centra' twintig plaatsen gesloten, volgens de neonatologen door het grote aantal niet op te vullen vacatures voor verpleegkundigen. Begin juli schreven de neonatologen aan minister Borst te verwachten de komende tijd nog meer plaatsen te moeten sluiten. Dit zou onvermijdelijk zijn door de invoering van de 36-urige werkweek op 1 augustus en nieuwe CAO-afspraken voor de vakantietijd.

In de neonatale centra worden per jaar ongeveer vierduizend zieke pasgeboren baby's verpleegd. Hierdoor komt het steeds vaker voor dat te vroeg geboren of anderszins zieke kinderen naar ziekenhuizen in België en Duitsland worden gebracht. In de maanden mei en juni gebeurde dat in totaal 21 keer.

Het bestuur van de VAZ meent dat de centra bij minister Borst aan het verkeerde adres zijn. “We moeten dit zelf oplossen”, zegt bestuurslid N. Urbanus bij monde van zijn woordvoerder. “Je kunt uitbreiden en verbouwen, of je kunt je geld besteden aan uitbreiding van de opleidingscapaciteit.”

De gevolgen van de 36-urige werkweek kunnen volgens hem worden opgevangen door het 'opplussen' van verpleegkundigen: het bieden van financiële compensatie voor uren die boven de 36 uur worden gewerkt. “Daar hebben de academische ziekenhuizen geld voor gekregen”, aldus de woordvoerder.

pagina 2: 'Dit probleem is wel degelijk een zaak van de overheid'

In een brief van 10 juli schrijft Urbanus, tevens voorzitter van de Raad van Bestuur van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, het te betreuren dat de neonatale centra zich tot de minister hebben gewend. Urbanus wijst erop dat de academische ziekenhuizen zelf verantwoordelijk zijn voor hun personeelsvoorziening.

Hoofd neonatologie F. van Bel van het Utrechtse Wilhelminakinderziekenhuis (WKZ) in Utrecht vindt het probleem wel degelijk een zaak van de overheid. Hij wijt het personeelsgebrek aan de lage lonen en aan een slecht imago van het verpleegwerk. De opleiding neonatologie (tien plaatsen) voor het komende jaar zit in Utrecht nog niet vol. Personeelsgebrek doet zich overigens voor in bijna alle sectoren van de gezondheidszorg.

Het WKZ hoopt onder meer verpleegkundigen te lokken met de nieuwbouw van het ziekenhuis, die begin volgend jaar klaar moet zijn. De afdelingen verloskunde en neonatologie komen dan in één gebouw, zodat moeders en pasgeboren baby's dicht bij elkaar zijn. Dat is ook aantrekkelijk voor het verplegend personeel, verwacht een zorgmanager in het WKZ. Daarop zal ook worden gewezen in advertenties in de krant. “Je moet ze ergens anders weglokken. Ze lopen niet los rond.” Het WKZ gaat ook personeel werven in Vlaanderen.

Volgens G.J. van Steenbrugge, voorzitter van de Vereniging Ouders van Couveusekinderen, kampten de neonatologiecentra vijf jaar geleden ook met capaciteitsgebrek. Toen was er een tekort aan couveuses. “Dat is opgelost, en toen is het minder geworden. Nu krijg je dit.”

Een kind in een couveuse betekent voor ouders een lange periode met stress, zegt Van Steenbrugge, die spreekt uit ervaring. “Je werk gaat eronder lijden, er zijn andere kinderen die je moet opvangen en het reizen is een groot probleem.”

Ook de baby's lijden eronder, zegt hoofd neonatologie Van Bel. “Het is uiterst slecht voor kinderen om uren rond te rijden in een babylance. Laatst ging een baby naar het Academisch Ziekenhuis in Antwerpen. Maar toen het daar aankwam, bleek dat ze het daar toch niet konden nemen. Het had iets te maken met de verzekering van de ouders, die niet helemaal in orde bleek te zijn. Wij konden dat kind ook niet meer terughalen. Uiteindelijk is het terechtgekomen in Den Haag.”