HOOP OP REDDING ZONNESATELLIET SOHO NOG NIET OPGEGEVEN

Europese en Amerikaanse ruimtevaartdeskundigen hebben nog steeds de hoop dat het contact met de zonnesatelliet SOHO binnenkort weer zal worden hersteld. Het radiocontact met deze satelliet viel op 25 juni weg en pogingen om het contact te herstellen hadden geen succes. SOHO (Solar and Heliospheric Observatory) staat sinds maart 1996 op een punt op een afstand van 1,5 miljoen kilometer van de aarde in de richting van de zon. In dit zogeheten Lagrangepunt zijn de aantrekkingskracht van aarde en zon gelijk, zodat de satelliet hier met dezelfde hoeksnelheid als de aarde om de zon draait. Sinds april 1996 hebben SOHO's meetinstrumenten een stroom van waarnemingen aan het inwendige, het oppervlak en de atmosfeer van de zon naar de aarde gezonden. Het onderzoek bleek zo'n succes dat ESA en NASA hebben besloten om SOHO niet twee, maar zeven jaar in werking te houden: tot april 2003.

Op 25 juni ging echter tijdens routine-handelingen het contact met SOHO verloren. Een onderzoeksgroep van ESA en NASA heeft nu de keten van gebeurtenissen ontrafeld die tot dit verlies heeft geleid. Volgens hun rapport gaat het in eerste instantie om twee fouten in de besturingssoftware die naar SOHO werd gezonden. Die leidden tijdens een standverandering van de satelliet tot het verkeerde gedrag van twee gyroscopen. Dit gedrag werd in het vluchtleidingscentrum niet onderkend, waardoor eveneens verkeerde commando's naar de satelliet werden gezonden. Die was inmiddels langzaam om zijn as gaan draaien, waardoor zijn zonnepanelen geen zonlicht meer konden opvangen. Bovendien bleken drie van de vier noodaccu's niet te werken, zodat de energievoorziening snel terugliep en het contact uiteindelijk verloren ging gaan.

Eind juli werden met de 305 meter radiotelescoop te Arecibo, op Puerto Rico, radarsgnalen naar de locatie van de satelliet gezonden. Analyses van de echo's, opgevangen met de 70 meter telescoop van NASA's Deep Space Network te Goldstone, wijzen er op dat de satelliet nog steeds op zijn 'vaste' plaats in de ruimte hangt en éénmaal per minuut om zijn as draait. Die as heeft een vaste stand in de ruimte, maar door de baanbeweging van de satelliet verandert die richting ten opzichte van de zon. ESA-deskundigen voorspellen dat de zonnepanelen tot eind september geleidelijk meer licht gaan opvangen, zodat binnenkort misschien weer contact met de satelliet mogelijk is.

Niet bekend