Het tweede leven; Nog geen zestig en nooit meer werken; De Zelfstandige

Ze gaan in een Grieks dorpje wonen, geven op late leeftijd toe aan de liefde of leggen zich mokkend neer bij een afvloeiingsregeling. Zonder geldzorgen en tegen de tijdgeest in stoppen ze met werken voordat hun pensioen ingaat. Over full time thuis zijn, op de veranda zitten en onafhankelijk blijven.

Joseph Soljack (58): “Een jaar geleden besloot ik dat ik niet meer wilde werken en drie maanden geleden ben ik in dit kleine dorpje in Griekenland komen wonen. Het begon allemaal afgelopen zomer, toen ik in Amsterdam een Grieks meisje leerde kennen. Ik vertelde haar dat ik uit Nederland weg moest en een andere plek zocht om te wonen. Zij nam me mee hier naartoe en stelde me voor aan haar familie en alle andere mensen die ze in Paleohora kent.

Ik wist direct dat dit mijn nieuwe woonplaats was en dat ik heel gelukkig zou worden. Zo is het ook gegaan, al woon ik nu in een krap tweekamerhuisje en heb ik een sofabed - zo'n bank die 's nachts een bed wordt - moeten kopen omdat ik anders niet genoeg ruimte heb.

Met mijn achtergrond heb ik altijd goed geld kunnen verdienen, maar ik ben een waardeloze werknemer. Ik kijk veel te vaak hoe laat het is en als ik 's ochtends vóór m'n werk onder de douche sta, heb ik al zin om een potje tegen de muur van de badkamer te beuken. Ik weet dat werken veel mensen een gevoel van rust geeft en dat ze zich verbonden voelen met de andere mensen op hun werk, maar ik heb dat nooit zo gevoeld.

Ooit had ik een baas die tegen me zei dat mensen nooit alleen voor het geld werken; vanaf dat moment realiseerde ik me dat geld de enige reden was dat ik werkte. Toevallig was ik als kind al goed in rekenen en omdat er niemand was die me op een ander idee bracht, studeerde ik economie en statistiek. Na de universiteit had ik een baan nodig en toen een telefoonmaatschappij me er eentje aanbood als statisticus, nam ik dat aan. Daar zat ik dan met een pak en een stropdas op een kantoor gespannen te zijn en ik dacht: 'Here God, ziet mijn leven er voortaan zo uit?

Ik bleef er twee jaar werken en toen besloot ik om te gaan reizen tot m'n geld op was. Dat werd een patroon: een tijdje werken, een tijdje reizen en vervolgens weer een baan zoeken.

Afgezien van losse baantjes tussendoor als ober en taxichauffeur, werkte ik voor allerlei bedrijven als beursanalist en handelaar op Wall Street. Toen ging ik voor een Franse bank werken. Ik was mijn laatste baan net kwijt en zocht een nieuw begin, toen ik een vrouw uit Nederland tegenkwam. Afgezien van het feit dat we verliefd werden, dacht ik ook: dit is m'n kans, en verhuisde met haar mee terug.

Dat was in 1985 en ik was 42 jaar oud. Bij de Franse bank ging het de eerste paar jaar goed. Dat kwam vooral omdat er een atypische leiding zat die me met rust liet. Aangezien ik in mijn vorige banen vooral last had gehad van de negen-tot-vijfroutine en van de mensen met wie ik samenwerkte, beviel deze baan me wel. Totdat er een ander management kwam en er ineens mannen tegen me begonnen te roepen dat ik ontslagen kon worden als ik drie keer te laat kwam. Mijn werk werd veel gestructureerder en oncomfortabeler en toen een beloofde bonus ook nog uitbleef, ging er bij mij een knop om.

Om een lang verhaal kort te maken: ik heb de zaak voor de rechter gebracht en de rechtzaak eindigde er uiteindelijk in 1996 mee dat het bedrijf me anderhalf jaar salaris moest betalen plus het door mij opgebouwde pensioendeel. Omdat ik rond de achtduizend gulden per maand verdiende, had ik toen voldoende geld om het tot m'n pensioen uit te zingen. Althans, wel als ik in een goedkoper land zou gaan leven en het grachtenpand dat ik tien jaar geleden had gekocht, voor veel geld zou verkopen.

Nu ik in Paleohora woon, doe ik alleen wat ik echt wil: me wijden aan de fotografie en de poëzie. Mijn foto's hangen al op zes plekken in het dorp en ik heb er ook een paar verkocht. De mensen die ik mijn vrienden begin te noemen, zie ik bijna elke dag. In het dorp wonen veel kunstenaars, schrijvers en mensen die sieraden maken. Zoek ik gezelschap, dan hoef ik niet, zoals in Nederland, te wachten tot een afspraak op volgende week donderdag, maar ga ik gewoon naar een van de cafétjes waar iedereen altijd zit.

Als ik thuis op de veranda zit, kijk ik uit over een groot open veld dat gevuld is met schapen en geiten en waarachter de bergen liggen. Zoals T.S. Elliot al zei: 'De wijsheid van nederigheid is een van de beste dingen in het leven.' Ik heb geen doel in het leven nodig en ik heb al helemaal nooit de behoefte gehad om te stijgen op de maatschappelijke ladder.

Niet alleen werkte ik uitsluitend voor het geld, ik ben ook het type dat er geen problemen mee heeft om te bedenken wat hij met z'n tijd moet doen. In wezen ben ik gewoon ongeschikt om te werken, in ieder geval om een echte baan te hebben. Nee, laat mij maar lekker schrijven en fotograferen.''