'Happy accidents'

Het koketteren met 'slechte smaak' is een goed gebruik in studentikoze kring. Zo kreeg het Songfestival een paar jaar geleden weer een impuls nadat het door Paul de Leeuw op tv werd omarmd, maar ook Abba, Luv, Koffietijd, Ad Visser, Goede Tijden Slechte Tijden, nachtelijke reclame-tv, en Jerry Springer worden uitbundig aanbeden. Het is juist prima je daar niet voor te schamen.

Een nieuwe kandidaat voor een dergelijke cultstatus is Bob Ross, de uitbundig bekrulde tv-schilder die zijn schilderkunsten ten toon spreidt onder zacht zalvend gebabbel over 'vrede', 'rust' en 'feeling pretty good inside'.

De man is een vondst. Hij heeft alles wat een campy idool, campy maakt. Hij draagt 'fout' haar, alsmede een 'fout' shirt, praat over 'foute' dingen en bovenal, maakt 'foute' schilderijen.

Zijn hobbyprogramma uit de jaren tachtig was eerder in Nederland te zien bij het inmiddels ter ziele Euro7 en trok daar al een harde kern van liefhebbers, maar sinds TV10 zich in april van dit jaar over de 304 afleveringen heeft ontfermd, is zijn ster rijzende. Ondanks het feit dat de meester zelf op 4 juli 1995 overleed.

In zijn show The Joy of Painting is te zien hoe Bob in amper 30 minuten tijd met verfkwasten 'maatje Hema' felkleurige, kitschy landschapjes in elkaar flanst. De bedoeling is dat de schilderende kijker er wat van opsteekt, maar eigenlijk is het glibberige taalgebruik het leukst. “Let's have some fun”, zegt hij, als hij een nieuwe kleur, of nieuw object op zijn schilderijtje introduceert. Bob was twintig in de jaren zestig en de verwijzingen naar een tijdperk waarin de mensheid nog streefde naar een evenwicht met zichzelf, elkaar en de natuur, zijn legio.

“Kijk, we maken een vriendje voor het gelukkige kleine wolkje, iedereen heeft een vriendje nodig”, zegt hij bijvoorbeeld zonder met zijn ogen te knipperen. Ook typisch sixties is, dat fouten in Bobs universum niet bestaan, hoogstens 'happy accidents', zoals hij ze noemt. Andere van zijn favoriete uitdrukkingen zijn 'what the heck', in combinatie met zinsnedes als: “we schilderen er gewoon een boom bij”, of: “Let's get crazy, we gebruiken hier Titanium wit”.

Niet voor niets wordt de kunstenaar op 23 augustus geëerd door film- en theatermaker Alex van Warmerdam in het VPRO-programma Zomergasten.

Maar Bob Ross is meer dan een hip niemendalletje. Net als alle andere campy idolen ter wereld, heeft ook hij een schare 'oprechte' bewonderaars. Zijn naam is sinds hij in 1983 in Amerika begon te schilderen voor de massa, uitgegroeid tot een wereldwijd bedrijf van franchisenemers die de methode Bob Ross aan de man brengen met cursussen en workshops. 'Iedereen kan schilderen' is de boodschap. Op de officiële 'Bob Ross The Joy of Painting'-website is een bloeiende handel gaande in Bob Ross verf, schorten en schildersezels, maar er zijn ook goodies te koop zoals de Bob Ross-mok en de Bob Ross pet.

In Nederland is Bert Effing verantwoordelijk voor de formule. Zijn Bob Ross informatiecentrum vlakbij Roermond loopt volgens hem 'als een trein'. Vooral als bedrijfsuitje blijkt een dagje schilderen volgens de Bob Ross 'wet-on-wet-technique' het heel goed te doen. “Het survivalweekend is passé”, zegt Effing. “Bob blijkt een prima alternatief.”

The Joy of Painting met Bob Ross, zaterdag, TV10, 19.30-20.00u. en 0.05-0.35u. De officiële Bob Ross website: (www.bobross.com)