Gat in arbeidsmarkt: gepensioneerden; 'Wij zoeken een accountant die rustig blijft in onrustige omgeving'

Zelf vinden ze het een gat in de markt: uitzendbureaus speciaal voor gepensioneerden. Steeds meer werkgevers zien de voordelen van een 65-plusser. Geen werknemer blijkt zo goedkoop, flexibel en geduldig.

DEN HAAG, 8 AUG. De hectiek was het kleine bedrijf bijna boven het hoofd gegroeid. Naarmate de zaken beter marcheerden, nam de spanning onder de jonge directieleden toe. Vooral omdat het zicht op het financiële reilen en zeilen steeds troebeler werd. “En nu zoeken wij een accountant”, zeiden ze tegen het uitzendbureau, “eentje die rustig blijft in een onrustige omgeving.” Het uitzendbureau had de juiste man: een gepensioneerde boekhouder.

Uitzendbureaus hebben de gepensioneerde en de vutter ontdekt. Op steeds meer delen van de arbeidsmarkt treden kraptes op. Kraptes die werkgevers en dus ook uitzendbureaus aanzetten tot creatieve oplossingen om de openstaande vacatures te vullen. En dan blijkt dat de 65-plusser de concurrentie met een jonge werknemer makkelijk aan kan. Al was het alleen maar omdat een werkgever veel minder sociale premies voor de gepensioneerde hoeft af te dragen.

“Een 65-plusser is twintig procent goedkoper dan een jongere werknemer”, stelt filiaalhouder R. Molenaar van het Amsterdamse uitzendbureau 65-Plus. Het bureau bestaat ruim twintig jaar en is daarmee de oudste organisatie die mensen na hun pensioen aan een baan helpt. Maar nu de arbeidsmarkt steeds krapper wordt, ziet Molenaar tot zijn verdriet het ene na het andere op ouderen gerichte uitzendbureau uit de grond schieten.

En het blijft niet bij gespecialiseerde bureautjes, ook de grotere spelers ontdekken het gat in de arbeidsmarkt. Uitzendbureau Start heeft een 72-jarige 'adviseur leeftijdsonafhankelijk bemiddelen' in dienst om de rest van het bedrijf te leren hoe ouderen benaderd moeten worden. Ook Manpower, mondiaal gezien de grootste uitzender, begint volgende maand in Apeldoorn met een afdeling voor de bemiddeling van 45-plussers en dus ook gepensioneerden.

Echter, de drempel van het uitzendbureau ligt voor oudere mensen veel te hoog. “Dat komt door het hoge Veronica-gehalte in de uitzendbranche”, verklaart A. Huijbers van de bond voor uitzendbureaus, de ABU. “Met 'jong, snel en wild' krijg je ouderen niet in een uitzendbureau.” En dat terwijl werkgevers door de uitzendformule voor kortere tijd kennis kunnen maken met oudere werknemers.

R. Heerkens is nog maar een maand bezig met haar uitzendbureau Oudstanding in Maarssen en ze heeft al tien gepensioneerden aan een baan geholpen. Het zijn vooral chauffeurs die ze weet te plaatsen. Maar waarom zou een bedrijf een 71-jarige chauffeur in dienst nemen? “Die zijn veel voorzichtiger. Nooit een deukje, dus goedkoper voor het transportbedrijf. Bovendien hebben ze een enorme stratenkennis en kennen ze soms sluiproutes die jonge chauffers niet kennen.”

Een gepensioneerde wordt allang niet meer naar zijn opleiding gevraagd. Naar zijn kennis en ervaring des te meer, zelfs naar zijn levenservaring. Een oudere werknemer kan rust brengen waar chaos regeert, zo bleek bij een afdeling van de KLM in Amstelveen. Jonge werknemers zorgden voor een voortdurende sfeer van een schoolklas tijdens de laatste dag voor de grote vakantie. Gezellig, maar improductief, totdat het Senior Uitzendbureau uit Bussum er een paar 65-plussers wist te plaatsen. “Toen trad een zeker automatisme op”, vertelt de directeur van het uitzendbureau, P. Ligthart, “een senior wordt vanzelf de nestor van een afdeling die de jongeren leidt. En zo kwam er wat lijn in die afdeling.”

Dat oudere werknemers zo lang mogelijk moeten blijven werken, is een van de belangrijkste doelstellingen van het kabinet. Hoe meer mensen werken, hoe minder de af te dragen belasting en premies. Maar dat mensen na hun pensioen nog doorwerken, dat is niet helemaal de bedoeling. Want neemt die niet de plek in van een langdurig werkloze die, in tegenstelling tot de 65-plusser met AOW en aanvullend pensioen, het geld wèl nodig heeft? “Van verdringing door ouderen van jongeren is zeker geen sprake”, zegt P. Smit van DPA, een bureau voor financiële interimfuncties. “Er zijn banen zat voor iedereen, maar de mensen zijn nauwelijks te vinden. Ook niet onder jongeren.”

Bovendien hebben jonge mensen niet de specifieke kwaliteiten op grond waarvan werkgevers gepensioneerden aannemen. Niet alleen zijn die goedkoper en blijken ze de nestor van een afdeling, omdat hun carrière achter hen ligt, hoeven ze ook niet zo nodig meer te scoren. Dat maakt ouderen geduldiger, veel loyaler en flexibeler dan ambitieuze jonge werknemers die al jobhoppend over de arbeidsmarkt gaan. Daarmee zorgen de 65-plussers voor een veel geringer verloop, ook al werken ze maar een paar uurtjes per week. En dat is weer aantrekkelijk voor klanten van een bedrijf en voor het bedrijf zelf, want het voortdurend inwerken van nieuwe werknemers behoort tot het verleden.

Waar tot voor kort nog werd aangenomen dat gepensioneerden en vutters alleen nog nuttig zouden kunnen zijn om bedrijven met verouderde computerprogramma's te behoeden voor het milleniumprobleem, blijken ze in werkelijkheid overal op de arbeidsmarkt op te duiken. Niet alleen als chauffeur, kantinedame en suppoost in Artis, ook als een tijdelijke troubleshooter die orde op zaken komt stellen in een ontspoord bedrijf. Immers, van een ervaren oude rot nemen werknemers van een bedrijf-in-problemen eerder wat aan dan van een snel babbelende jonge hond. Soms is de nood zo hoog dat een dure advertentie op de voorpagina van een krant nodig is om voor een adviesfunctie een 'recent gepensioneerde ziekenhuisdirecteur' te vinden.

Zo wist Ligthart van Senior Uitzendbureau een 68-jarige zakenman aan een bedrijf te koppelen dat een nieuwe exportafdeling op wilde richten. Het bedrijf had echter de kennis noch de contacten. De zakenman had die wel en had bovendien heimwee naar zijn leven als werknemer. Hij had er lol in om een afdeling op te zetten en nu dat achter de rug is kan hij altijd worden gebeld voor aanvullend advies. “Dat zie je vaak”, zegt Ligthart, “mensen die het na twee weken wel hebben gezien, dat pensioen en dat werken in hun tuintje.”