Emmen

Toevallig vernam ik via een reclamespotje op de radio dat Emmen open dag houdt. Ik wist niet wat ik hoorde. Een Open Dag kondig je niet over de radio aan, die staat voor supporters een jaar van tevoren in de agenda gebeiteld. En als het toch wordt aangekondigd dan moet er ook maar een routebeschrijving bij. Wie weet moet je als Randstedeling wel het water over om in Emmen te komen.

Ronselpraktijken in het voetbal, het is zo hulpeloos. Zou Emmen niet beter zichzelf opheffen? Wat moet een club met een begroting van 5,7 miljoen gulden vandaag nog in het voetbal? Zonder kinderarbeid redden ze het niet. Vijf miljoen is in Engeland het budget voor een dart-driedaagse. Het is het jaarsalaris van Van Gaal bij Barcelona, van Hiddink bij Real, van Cruijff bij de NOS. Barend & Van Dorp doen het voor nauwelijks minder. Het kan nog armoediger: Telstar draait het komende seizoen op 3,1 miljoen. Dat is helemaal Unicef-verdriet.

Toch: Emmen ontroert. Om de doorgaans kroostrijke gezinnen van de spelers in het onderhoud te voorzien worden spectaculaire tombola's gehouden, grootse bierfeesten met bloedworst en loempia's georganiseerd, renteloze leningen door de gemeente verstrekt, en wat er dan nog bij moet wordt gecollecteerd door kerken en humanistische verenigingen. Emmen is een zuil van liefde - wellicht de laatste in Nederland.

Provincialen worden als eersten getroffen door de wreedheid van het leven. Dat Ajax staat te pronken met een jaarbegroting van negentig miljoen is tot daar aan toe. Maar veel is niet genoeg voor hoofdstedelingen. Wat lezen de voorzitter en de spelers van Emmen? Dat Ajax zich aan het opwarmen is voor een Europese Superliga. Gegarandeerde inkomsten van deze elite-competitie: zeventig miljoen gulden per seizoen. En dat zonder degradatiegevaar. De tweedeling in de maatschappij is dood, leve de tweedeling in de sport. Who the fuck is Emmen?

Ajax, Manchester, Arsenal, Dortmund, Real, Porto en nog vijfentwintig andere gunstelingen zullen straks niet meer de kleuren van historie en traditie verdedigen, maar de beeltenis van de media-tyconen Berlusconi, Kirch, Murdoch en de onbestemde Arabische prins Al Waleed. Het zijn niet de meest frisse figuren der mensheid, maar alla, Renze de Vries heeft FC Groningen ooit ook mogen bestieren met de rafelige ethiek van de varkenshoeder. Alleen, Renze wist dat Sjaak Swart een Ajacied is. De hogervermelde pay-per-view-uitbaters hebben nog nooit gehoord van Van der Sar. Als je het hun vraagt is 4-4-2 een beurscode in Hongkong.

Natuurlijk komt de Europese Superliga niet als een deus ex machina neergedonderd in het nationale voetballandschap. PSV-voorzitter Van Raaij, Feyenoord-preses Van den Herik en Ajax-dirigent Van Praag hebben hun clubs al eerder getransformeerd van vereniging tot winstgerichte onderneming. De leegloop van PSV is ordinaire commercie die ver van de sportlogica staat. Dat een tot in het merg kapitalistisch Ajax in het geval van de De Boertjes morele standaarden durft te huldigen als 'eerbied voor het gegeven woord of het geschreven contract' is de ethische schizofrenie ten top. Liegen in de biechtstoel, heet dat in roomse landen.

Het voordeel van een Superliga is dat Ajax zich in de toekomst geen zorgen hoeft te maken over de rituele onzin van een Open Dag. Voor de heren Murdoch en Berlusconi moet er in de Arena iets meer te zien zijn dan blote benen die uit een helikopter dwarrelen. Als er niet gevoetbald wordt, dan maar de Spice Girls. Want het gaat niet om de bal, het gaat om de poen.

Heeft het nog zin om het EK 2000 te organiseren? Nee. Het interlandvoetbal wordt, zoals Emmen, het arme broertje van de Superliga. Ach, wat maakt het uit? De kaartverkoop voor het EK 2000 zal, naar analogie met het WK '98, hoog boven de hoofden van de legioenen door de maffia worden verduisterd. De Arena, de Kuip en de Gelredome worden voor de bewoners van de nabije polder exotische oorden, ver over de oceaan. En Ajax in de Superliga volgen, wordt het privilege van elite-fans. Zeg maar, de Maison De Boer-plebejers. Het volk moet leren snookeren.