COMPLIMENTJES GEVEN AAN KINDEREN WERKT SOMS AVERECHTS

Niets is leuker dan een complimentje geven aan een kind als het een goed cijfer heeft gehaald. En het is nog goed voor het zelfvertrouwen en de motivatie ook. Onderzoekers van Columbia University hebben onlangs aangetoond dat dat niet altijd zo is. Kinderen die geprezen worden om hun intelligentie, worden soms bang om fouten te maken en gaan vervolgens uitdagende leertaken uit de weg (Journal of Personality and Social Psychology, juli 1998).

Bij het onderzoek waren in totaal 412 kinderen van tien en elf jaar betrokken. Zij moesten drie onderdelen van een korte intelligentietest afleggen. Na het eerste onderdeel werd hen verteld dat ze het heel goed hadden gedaan, ongeacht hun daadwerkelijke score. Maar terwijl de ene groep te horen kreeg dat dit kwam doordat ze zo slim waren, werd aan de andere verteld dat ze erg hun best hadden gedaan. Na afloop van het volgende, wat moeilijker onderdeel werd tegen alle kinderen gezegd dat ze het er veel slechter van af hadden gebracht. Ten slotte werd nog een derde test afgenomen met een moeilijkheidsgraad gelijk aan die van de eerste.

Kinderen die geprezen werden vanwege hun intelligentie, waren vaker van mening dat ze zo slecht hadden gescoord op het tweede onderdeel omdat ze niet slim genoeg waren. Deze negatieve gedachte leidde ertoe dat ze slechter scoorden op het laatste onderdeel. Bovendien wilden ze liever weten hoe hoog andere kinderen hadden gescoord dan hoe zij zelf tot een juist antwoord hadden kunnen komen. Zij vonden de testjes minder leuk om te doen, en gaven sneller op. Voor de andere groep kinderen gold precies het tegenovergestelde. Zij hadden geen last van negatieve gedachten, schreven een slechte score eerder toe aan een gebrek aan inzet en waren meer geïnteresseerd in het leren van nieuwe dingen dan in het behalen van een hoge score. Deze groep kinderen had meer plezier in de testjes, was volhardender, en wilde van de gemaakte fouten leren.

Het Amerikaanse onderzoek toont overtuigend aan dat je kinderen dus niet altijd plezier doet met opmerkingen als 'wat ben jij slim'. Integendeel, dit soort complimentjes kan ervoor zorgen dat ze het gevoel krijgen aan hooggespannen verwachtingen te moeten voldoen, hetgeen hun plezier in het leren en het leerproces in de weg staat. Deze kinderen zijn daarmee kwetsbaar geworden voor tegenvallende prestaties, omdat elke fout hun zelfvertrouwen aantast. Zo kan een goed bedoeld complimentje uiteindelijk toch een averechts effect hebben.