Belegger nerveuzer door Azië dan manager

Hebben de beleggers het moeilijker dan de managers met de gevolgen van de Azië-crisis? De afgelopen weken presenteerden grote Nederlandse bedrijven hun halfjaarwinsten. Winstschokken en opluchtingen bepalen het beeld. “Europa boomt natuurlijk aan alle kanten op dit moment.”

ROTTERDAM, 8 AUG. Begint de Azië-crisis het Nederlandse bedrijfsleven te bijten? De resultaten van Unilever zullen dit jaar “invloed ondervinden van de economische moeilijkheden in Oost-Azië en de gevolgen daarvan elders” zei bestuursvoorzitter M. Tablaksblat gisteren bij de publicatie van de 1 procent lagere nettowinst in het tweede kwartaal.

Oliemaatschappij Shell, die donderdag een 14 procent winstdaling naar 3 miljard gulden rapporteerde, kreeg een drievoudige dreun. De daling van de olieprijs, die veroorzaakt is door de terugval van de vraag naar energie in het Verre Oosten. De winstdaling bij zijn chemiebedrijven, die lijden onder een prijzenslag met Aziatische concurrenten. En een unieke koersdaling van de aandelen met bijna acht procent.

De financiële markten bibberen in de zon van een spectaculaire beurshausse in de eerste zes maanden. “De markten zijn nerveuzer dan veel van de managers in het bedrijfsleven nu lijken te zijn”, zegt analist H. van Everdingen van de zakenbank Kempen & Co.

“In Europa zie je nu over het algemeen minder invloed dan in Amerika”, vindt F. van Schaik van ABN Amro. “Het Europese bedrijfsleven vindt compensatie in kostenverlagende reorganisaties en de hoge economische groei.” Een grote geldbeheerder:“De impact van Azië is beperkt. Europa boomt natuurlijk aan alle kanten op dit moment.”

De terugslag door de Azië-crisis die de afgelopen weken is doorgesijpeld in de resultaten van Amerikaanse bedrijven heeft analisten daar aangezet om hun winstprognoses te verlagen. De beurs op Wall Street reageerde afgelopen week met de grootste daling van de beursgraadmeter, in punten gemeten (300), tot nu toe dit jaar. De rest van de wereld volgde. De gemiddelde winstverwachting voor het Amerikaanse bedrijfsleven is door analsten verlaagd naar vijf procent groei, terwijl Europa op zeventien procent staat.

Het beeld in Nederland is diffuus. Tegenover elk voorbeeld van een door Azië getroffen onderneming, staat wel weer een opluchting. De KLM-winst in de maanden april, mei en juni was onaangedaan. Ter vergelijking: Hongkongs vlaggeschip Cathay Pacific rapporteerde deze week voor het eerst in twintig jaar een verlies.

Staal- en aluminiumfabrikant Hoogovens, een bedrijf dat uiterst gevoelig is voor het economisch eb en vloed, kwam met een verdubbelde nettowinst en verwacht een vergelijkbare prestatie in de tweede helft van het jaar.

Op de Amsterdamse effectenbeurs houden beleggers hun twijfels. “Ik heb de indruk dat de markt het toch niet helemaal vertrouwt.” Beleggers reageerden deze week uitgelaten op de winstprognose van Hoogovens, maar een dag later was het optimisme al weer voorbij. Van Everdingen somt een aantal namen op van ondernemingen die achterbleven bij de beurshausse dit jaar. Rode draad: angst voor Azië. De koers van Draka (kabels), die aanzienlijke activiteiten in China heeft, bleef bijna de helft achter bij de stijging van de graadmeter van de beurs. Ook Stork bleef duidelijk achter.

De aandelenkoers van handelshuis Hagemeyer, die 16 procent van zijn 12 miljard gulden omzet in Azië boekt, bleef veertig procent achter, ondanks de regelmatige bezweringen van topman A. Land dat het bedrijf zijn doelstelling van 15 procent winstgroei zal halen.

“Er zullen nog wel tegenvallers komen”, verwacht Van Schaik. “Je hoeft maar een grote klant in de regio te hebben die niet kan betalen en je hebt een flinke strop.”

Problemen duiken op of worden verwacht onder voedingsbedrijven (BolsWessanen, Van Melle, Heineken, Numico), in de (basis)industrie, met namen als NKF, Koninklijke Olie en Thomassen International en onder toeleveranciers voor high tech bedrijven (ASM Lithography, Besi). Doordat Europa en met name Nederland in de industrie en de technologie minder sterk vertegenwoordigd is dan het Amerikaanse bedrijsleven, is de directe invloed van de terugslag uit Azië kleiner.

En dan zijn er nog financiële instellingen als ABN Amro en ING, die samen voor een bedrag van meer dan een miljard gulden voorzieningen treffen voor mogelijke wanbetaling van klanten. Internationale vastgoedbeleggers als Rodamco moeten lokale projecten afwaarderen.

De tegenvallers openbaren zich grosso modo in twee varianten: de vraag van consumenten of bedrijven hapert, zoals bij Unilever en BolsWessanen. En sommige klanten hebben betalingsproblemen. ASM Lithograhy, een toeleverancier van de chipsindustrie, moet de betalingstermijn voor orders van zijn klanten oprekken en speelt op die manier tijdelijk voor bank. Handelshuis Buhrmann heeft een strop op oninbare vorderingen van zijn Aziatische dochter die drukpersen verkoopt.

De problemen in Azië zijn de kansen van het Amerikaanse en Europese bedrijfsleven. In sommige landen gaan hele bedrijfstakken die verboden gebied waren voor buitenlandse investeerders opeens open. Amerikaanse financiële instellingen peneteren de Japanse markt van beleggingsproducten, na Amerika de grootste ter wereld. ABN Amro, ING en Aegon volgen de marktontwikkeling met argusogen. ING en ABN Amro kochten in Thailand respectievelijk al een effectenkantoor en een bank. En een vermogensbeheerder zegt:“KLM heeft ietsje last, maar de Azië-crisis opent ook opportunities om iets met Cathay Pacific te doen.”