V-raad noemt houding Irak 'onacceptabel'; In crisis wapeninspecties

NEW YORK, 7 AUG. De Veiligheidsraad heeft gisteren kritiek geleverd op Irak wegens de opschorting van de samenwerking met de VN over de wapeninspecties. De Raad voegde daar echter onmiddellijk aan toe zo snel mogelijk de “dialoog” met Bagdad te willen hervatten.

Woensdag schortte Irak 'alle samenwerking' op met UNSCOM, de speciale VN-commissie die moet toezien op de ontwapening van Irak, en het Internationale Atoom Energie Agentschap, dat zich er van moet vergewissen dat Bagdad niet de beschikking krijgt over atoomwapens. Na een vier uur durende zitting achter gesloten deuren noemde de Raad de Iraakse maatregel in een verklaring gisteren “totaal onaaanvaardbaar”. Maar de - zwaardere - term 'veroordeling' werd niet gebruikt. Ook wordt in het communiqúe verder niet gesproken over strafmaatregelen tegen Bagdad, als Irak de opschorting weigert ongedaan te maken. De Raad is zelfs van plan, aldus de verklaring, om “positief te reageren op toekomstige (Iraakse) vooruitgang”. Volgens bronnen bij de volkerenorganisatie is dit een belofte van verzachting van de sancties als Bagdad concessies doet.

De Raad is, aldus diplomaten in New York, nog steeds hopeloos verdeeld over de kwestie-Irak. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië zijn voorstander van een hardere aanpak van Bagdad, terwijl Frankrijk, China en Rusland Saddam juist de hand willen reiken. Zo zou de Russische plaatsvervangend ambassadeur bij de Verenigde Naties, Joeri Fedotov, tijdens het debat op het ontslag van het hoofd van UNSCOM, Richard Butler, hebben aangedrongen omdat “een leider op hoort te stappen als zijn missie faalt”. Ook Bagdad wil al geruime tijd dat Butler opstapt omdat hij volgens de officiële Iraakse media “een dolle hond” is en een “Amerikaanse lakei”. De jongste crisis rond de ontwapening van Irak begon maandag, toen de Iraakse vice-premier, Tariq Aziz, het gesprek met Butler afbrak en het hoofd van UNSCOM daarop vervroegd vanuit Bagdad naar New York terugkeerde.

Volgens de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, ligt de Iraakse positie “niet geheel vast”. In een telefoongesprek met Tariq Aziz, aldus Annan, “kwamen de (Iraakse) frustraties, zo niet wanhoop (over de situatie red.)” duidelijk naar voren. Volgens Annan “is de tijd aangebroken dat wij allen een stapje terug zetten en opnieuw een alomvattende inschatting maken van waar we zijn, waar we naar toe gaan en hoe we daar kunnen komen, met de doelstelling in gedachten dat Irak daadwerkelijk ontwapend wordt (...) en verwachtingsvol vooruitkijkend naar de dag waarop Irak en het volk van Irak kunnen terugkeren naar de familie van naties in een atmosfeer zonder sancties”.

De officiële Iraakse pers herhaalde vanmorgen dat Bagdad onverzettelijk is in de crisis. Irak is dit keer vastbesloten “zijn recht te halen”, aldus de krant as-Saoura. (AP, AFP, Reuters)