Anglicanen: homo mag het woord niet bij de daad voegen

De Anglicaanse bisschoppen hebben een resolutie aangenomen waarin homoseksueel gedrag wordt afgewezen. Het debat erover zal daardoor echter niet verstommen.

ROTTERDAM, 7 AUG. De eenheid lijkt gered in de Anglicaanse kerk. Even dreigden conservatieve bisschoppen, vooral uit Afrikaanse en Aziatische landen, deze week weg te lopen uit de Lambeth-conferentie in Canterbury, waar de ruim 750 Anglicaanse bisschoppen uit 167 landen hun geloofszaken bespraken. Woedend waren ze over de poging van de liberale bisschoppen om als kerk een minder vijandige houding aan te nemen ten aanzien van homoseksualiteit.

Op het laatste moment werd een formule gevonden die voor de meesten acceptabel was en binnen de conferentie als een compromis werd gezien, maar daarbuiten als een overwinning van de conservatieve stroming: homoseksuelen kunnen ervan verzekerd zijn dat God van hen houdt en dat ze een volwaardig lid zijn van de Anglicaanse kerk, zolang ze de daad maar niet bij het woord voegen.

De uitspraken van de Lambeth-conferentie, die één keer in de tien jaar wordt gehouden, hebben alleen een morele waarde. De deelnemende landen zijn niet verplicht zich er iets van aan te trekken. In de praktijk zal deze resolutie over seksualiteit, waarin ook het belang van het huwelijk nog eens onderstreept wordt, in veel landen dan ook weinig effect hebben.

Anglicanen in Europese landen, in Noord-Amerika, Australië en Nieuw Zeeland zullen hun mening door de resolutie niet ineens veranderen. De frustratie onder de liberalen is er alleen maar groter door geworden. Volgens bisschop Richard Holloway van Edinburgh is de kerk opgeschoven in de richting van een gevaarlijk soort fundamentalisme dat attractief is “zoals het fascisme attractief was”. Holloway beschuldigt vooral de conservatieve stroming in de VS ervan Afrikaanse bisschoppen te hebben 'omgekocht'. Volgens hem bestaat nu het gevaar dat de kerk zijn traditionele Anglicaanse identiteit verliest.

Het gezag van de bisschoppenconferentie is ernstig aangetast. Officiële uitspraken van de conferentie zijn in het verleden meestal met respect behandeld. Maar de conservatieve Californische bisschop John Schofield kan weten dat zijn eis om homoseksuele priesters voortaan niet meer te wijden, door liberale ambtgenoten naast zich neer zal worden gelegd, ook al handelen ze daarmee volgens hem “in strijd met de stem van de Anglicaanse gemeenschap en de Bijbel”.

Om dat laatste, de interpretatie van bijbelteksten, draaide het eigenlijk deze week op de conferentie. Volgens oud-bisschop David Jenkins hebben conservatieve bisschoppen onvoldoende oog voor ontwikkelingen in de moderne bijbelkritiek. Een briefschrijver in The Times vraagt zich vandaag af hoe bisschoppen die beweren dat homoseksualiteit in tegenspraak is met de Bijbel wel vrouwelijke priesters binnen hun gelederen accepteren. Hij wijst op een uitspraak van Paulus, die de Korinthiërs in een brief maant om hun vrouwen het zwijgen op te leggen want “het is een schande voor vrouwen in de kerk te spreken”.

Maar de vraag hoe letterlijk bijbelteksten genomen moeten worden, was van ondergeschikt belang. Het leek deze week eerder op een bijeenkomst van politici dan van geestelijken. Volgens liberale bisschoppen kwamen de conservatieven met de bedoeling om de zaak te saboteren. Conservatieve bisschoppen beschuldigden hun liberale ambstgenoten van het vertroebelen van het debat, in de hoop op een vage resolutie.

De opluchting van George Carey, als aartsbisschop van Canterbury de hoogste leider van de Anglicaanse Kerk, omdat de resolutie een scheuring in de Anglicaanse kerk had voorkomen, was misschien wat voorbarig.