Cranberry verovert een stuk eiland op het gras

TERSCHELLING, 6 AUG. Staatsbosbeheer op Terschelling gaat volgende maand bij wijze van experiment één hectare duingebied afplaggen om meer ruimte te geven aan de cranberry. Op het 'Douwkesplak', achter Hoorn, zullen grassen en andere ruige vegetatie worden verwijderd.

De bitterzure veenbes heeft op Terschelling al enkele jaren te lijden van de oprukkende vergrassing. Deze blijft toenemen door de verzuring en de daling van het grondwaterpeil. “In 25 jaar is het areaal vruchtbare cranberryhectares teruggelopen van 130 naar 35 hectare”, klaagt eigenaar J. van Urk van het bedrijf Cranberry Cultures Skylge, “terwijl de vraag toeneemt”.

Hoewel de oogst dit jaar overvloedig is - 100.000 kilo, het zesvoudige van vorig jaar - maakt Van Urk zich grote zorgen. “Als de vergrassing voortschrijdt kunnen we niet meer aan de stijgende vraag naar cranberry's voldoen en moeten we 'nee' verkopen.” Staatsbosbeheer heeft oog voor Van Urks vrees dat de cranberry minder goed oogstbaar wordt als de vergrassing en verruiging voortgaan. F. Zwart van SBB: “Vandaar dit experiment. Als de grassen verdwijnen kan het besje beter geoogst worden. Mogelijk gaan we daarna meer hectares plaggen in de vijftien hectare grote duinvallei.” Enkele jaren geleden gaf Staatsbosbeheer Van Urk al twee hectare duingebied in erfpacht in het Studenteplak boven West-Terschelling, zodat hij in elk geval een deel van zijn oogst kon veiligstellen.

Van Urk is blij met het proefgebied, maar vraagt zich af of het voldoende is. Hij wil de cranberry's het liefst gaan verbouwen aan de noordkant van het eiland, in de Terschellinger polders, waar de duinen overgaan in zandgronden. De eigenaars willen hun gronden echter niet verpachten aan een tuinbouwbedrijf. Van Urk: “Ze verhuren liever bungalows aan toeristen. De boeren die er zitten krijgen premies als ze niet maaien in het belang van weidevogels, dus die zien geen voordeel in mijn komst.”

Staatsbosbeheer heeft in dezelfde binnenduinrand vijf hectare in eigendom, maar wil die evenmin verpachten aan Van Urk. “Het is een uniek natuurgebied, omdat er binnen een paar jaar kwelwater vanuit de duinen naar boven zal komen”, zegt Zwart. Volgens hem is de cranberryteelt een “zeer instabiele” bedrijfstak. “Het bedrijfsrisico is voor de ondernemer. Je werkt wel in een natuurgebied.”