Kring raadgevers Clinton slinkt

Gisteren maakte de voorzitter van het Hooggerechtshof de weg vrij voor de onafhankelijke aanklager Kenneth Starr om de advocaten te verhoren die in dienst zijn van het Witte Huis. Met wie kan Clinton zijn zorgen nog delen?

WASHINGTON, 5 AUG. President Clinton kan nog slechts een handvol adviseurs in vertrouwen nemen voor overleg over de Lewinsky-affaire. Behalve zijn politieke raadslieden, zijn beveiligingsagenten en zijn secretaresses, kunnen nu ook de meesten van zijn juridische medewerkers verhoord worden over hun gesprekken met de president. En ook over wat ze in het Witte Huis hebben waargenomen, kunnen ze gedwongen worden te getuigen.

Het kringetje raadgevers is daarmee geslonken tot Clintons persoonlijke advocaten (David Kendall, Nicole Seligman en Robert Bennett), zijn politieke vriend Mickey Kantor (de voormalige handelsvertegenwoordiger, die Clinton ook als persoonlijk advocaat in dienst heeft genomen) en zijn vrouw Hillary. Het is in deze crisisdagen dus eenzaam aan de top voor Clinton, die er juist om bekend staat dat hij het liefst bij zoveel mogelijk mensen te rade gaat.

Gisteren maakte de voorzitter van het Hooggerechtshof, William H. Rehnquist, de weg vrij voor de onafhankelijke aanklager Kenneth Starr om de advocaten te verhoren die in dienst zijn van het Witte Huis. Eerder al hadden een lagere rechter en drie rechters van een hof van beroep bepaald dat deze advocaten geen aanspraak kunnen maken op het zogeheten attorney-client privilege, dat de vertrouwelijkheid van gesprekken tussen een advocaat en zijn cliënt garandeert. Alleen de persoonlijke advocaten van Clinton zouden op dat recht een beroep kunnen doen.

Maar het Witte Huis legt zich niet neer bij die uitleg van de wet, en wil dat de negen opperrechters van het Hooggerechtshof zich over de kwestie buigen zodra ze terugkomen van zomerreces. In de tussentijd zou het vonnis van de rechters van beroep opgeschort moeten worden, en zou Starr de Witte-Huis-juristen niet mogen verhoren.

Maar dat verzoek van het Witte Huis om voorlopige opschorting, verwierp opperrechter Rehnquist gisteren. De medewerkers van Starr aarzelden niet om met die uitspraak meteen hun voordeel te doen. Onmiddellijk sommeerden ze een van de Witte-Huis-advocaten, Lanny Breuer, om voor een verhoor te verschijnen voor de grand jury, de geheime kamer van onderzoek in de affaire.

Breuer hoort niet tot de inner circle van de president. Maar de uitspraak van Rehnquist betekent dat ook de andere juristen van het Witte Huis gedagvaard kunnen worden, zoals deputy White House counsel Bruce Lindsey, die al sinds het begin van Clintons politieke loopbaan een van zijn belangrijkste vertrouwelingen is, en Charles Ruff, die als White House counsel de officiële advocaat van de president is. Lindsey is eerder voor de grand jury verschenen, maar weigerde toen om bepaalde vragen te beantwoorden. Vorige week is hij geopereerd aan zijn rug en voorlopig kan hij daarom niet getuigen. Maar hij kan erop rekenen dat Starr hem, zodra hij weer op de been is, opnieuw zal dagvaarden.

Het verhoor van Breuer voor de grand jury kwam na enkele uren tot een abrupt einde. Ondanks de eerdere gerechtelijke uitspraken weigerde hij vragen te beantwoorden over vertrouwelijk advies dat hij de president heeft gegeven. De impasse die daarop ontstond, kon gisteren ook na tussenkomst van de rechter die toezicht houdt op het onderzoek van Starr, Norma Holloway Johnson, niet worden doorbroken.

David Kendall, een vormelijke man die ooit een studiegenoot van Bill en Hillary Clinton was, heeft de leiding van het kleine groepje adviseurs waarmee de president de Lewinsky-affaire kan bespreken. Hij vertegenwoordigt de Clintons al vijf jaar, onder meer in de Whitewater-affaire. Seligman is een kantoorgenoot van Kendall, die naam maakte als een van de advocaten van Oliver North in het Iran-contra-schandaal. De flamboyante Bennett, Clintons advocaat in het proces van Paula Jones, staat in de Lewinsky-affaire enigszins op afstand, maar zou achter de schermen toch betrokken zijn bij het uitstippelen van een juridische strategie.

Ook Kantor adviseert meer over de grote lijnen dan over de dagelijkse juridische touwtrekkerij met Starr. Maar zijn politieke ervaring maakt dat hij voor Clinton erg belangrijk is, vooral nu de andere politieke adviseurs buiten het overleg over de Lewinsky-affaire worden gehouden uit vrees dat ze voor de grand jury gedwongen worden uit de school te klappen. De politieke staf wordt dagelijks heel summier over de affaire bijgepraat door Ruff, die een soort brugfunctie vervult tussen Clintons persoonlijke advocaten en de beleidsmakers en woordvoerders in het Witte Huis.