'Houding Irak onacceptabel, maar geen crisis'

BAGDAD/ WASHINGTON, 5 AUG. De Iraakse opstelling ten aanzien van de wapeninspecties door de Verenigde Naties kan niet worden geaccepteerd, maar de mislukking van onderhandelingen in Bagdad over het verdere verloop van de inspecties vormt geen crisis. Dat heeft het hoofd van de Speciale Commissie van de VN die toeziet op de ontmanteling van de Iraakse massa-vernietigingswapens (UNSCOM), Richard Butler, vandaag in Londen gezegd op zijn terugweg van Bagdad naar New York.

“Ik heb maandagavond met de secretaris-generaal (van de VN) gesproken na afloop van de besprekingen, en ik heb hem zeer specifiek gezegd dat ik niet denk dat iemand van ons dit als een crisis zou moeten beschrijven”, aldus Butler tegenover de BBC.

Butler vertrok gisteren vervroegd uit Bagdad, nadat zijn Iraakse gesprekspartners zijn stappenplan naar afsluiting van de wapeninspecties - een noodzakelijke voorwaarde voor intrekking van de VN-sancties tegen Irak - hadden verworpen. Volgens vice-premier Tariq Aziz diende Butler in plaats daarvan de Veiligheidsraad van de VN te informeren dat de inspecties tot een goed eind waren gebracht. Butler zei vandaag tegen de BBC dat “ik zei dat ik dat niet kon doen omdat (..) ik geen toverstaf heb. Ik kan niet ontwapenen per decreet. Ik moet bewijs hebben voor zo'n uitspraak, en helaas is er onvoldoende bewijs om uw stelling te schragen dat u geen wapens meer heeft.” Hij zei een beroep te hebben gedaan op Tariq Aziz “de laatste stukjes bewijs” te geven die UNSCOM nodig had. “Maar hij weigerde dat te doen.”

Butler zei verbaasd te zijn over de Iraakse opstelling. Hij wees erop dat de VN-inspecteurs op het gebied van ballistische raketten en chemische wapens bijna zover zijn dat ze ze kunnen verklaren dat Irak desbetreffende VN-voorwaarden heeft vervuld. “Als Irak had meegewerkt zou ik in vijf à zes weken tijd de rapportage over raketten en chemische wapens hebben afgerond.”

Een woordvoerder van het Witte Huis noemde de mislukking van de besprekingen in Bagdad “verontrustend”, maar “niet verrassend”. Hij zei dat alle opties, met inbegrip van militaire actie, open bleven. Maar Washington wacht vooralsnog Butlers verslag aan de Veiligheidsraad, morgen, af.

VN-secretaris-generaal Kofi Annan, die afgelopen februari de laatste crisis met Irak bijlegde, zei gisteren te hopen dat de mislukking van de besprekingen niet meer dan “een hik” is. Op de vraag of hij een nieuwe crisis met Irak zag aankomen, antwoordde hij: “Niet noodzakelijkerwijs”. Hij zei eerst het volledige verslag van Butler te willen horen.

Het Iraakse parlement, dat vandaag in spoedzitting bijeenkwam, riep de wapeninspecteurs op hun werk onmiddellijk te voltooien. Anders worden de banden met UNSCOM opgeschort. Parlementsvoorzitter Sadoun Hammadi verwees daarbij naar een resolutie van het parlement van afgelopen november waarin werd opgeroepen tot volledige stopzetting van de samenwerking met UNSCOM als de sancties tegen Irak niet binnen een periode van zes maanden zouden zijn opgeheven.

Een vroegere politieke adviseur van UNSCOM, Tim Trevan, zei gisteren in New York dat de Iraakse president, Saddam Hussein, mogelijk tot de conclusie is gekomen dat de wil van het Westen om militair in te grijpen geheel is vervlogen, en daarom samenwerking met UNSCOM niet meer nodig acht. De versterkingen die de VS en Groot-Brittannië ten tijde van de vorige crisis naar het Golfgebied hadden gestuurd, zijn al enige tijd geleden teruggetrokken. (Reuters, AP, AFP)