Rwanda steunt muitende Tutsi's; Militaire opstand in Oost-Congo

KINSHASA, 4 AUG. In de steden Bukavu en Uvira, in het oosten van Congo, heeft het leger van president Kabila vandaag hevige artilleriegevechten geleverd met opstandige Tutsi-eenheden, die worden gesteund door Rwandese militairen.

Gisteren brak een militaire opstand uit tegen de regering van Laurent-Désiré Kabila. Een door etnische Tutsi's bemand bataljon in de grensplaats Goma nam het initiatief en binnen 24 uur kreeg het steun van andere legereenheden in de steden Goma, Bukavu, Uvira en Kindu. Vannacht staken Rwandese troepen de grens over en sinds vanmorgen woedt een veldslag om Bukavu, een grensplaats aan het Kivumeer. Volgens de Congolese minister van Binnenlandse Zaken, Gaëtan Kakudji, controleerde de gecombineerde legermacht van rebellen en Rwandezen vanmiddag een deel van de stad.

In de hoofdstad Kinshasa en in de havenstad Matadi braken de afgelopen dagen hevige gevechten uit tussen Rwandese militairen, die zich verzetten tegen het jongste uitwijzingsbesluit van Kabila, en legereenheden die de president trouw zijn gebleven. In Kinshasa geldt sinds gisteren een avondklok. Na een spoedvergadering van het Congolese kabinet, gisteravond, verklaarde Kabila's woordvoerder, minister van Staat Pierre-Victor Mpoyo, dat de regering “niet zal aarzelen naar de wapens te grijpen om de muiterij neer te slaan”. Mpoyo waarschuwde niet nader genoemde “buurlanden” om “zich vooral niet te vergissen in de strijdbaarheid van deze regering”. Eerder hadden medewerkers van Kabila gezegd dat “Rwandese elementen” zich schuldig hadden gemaakt aan “gestook”. De Rwandese minister van Buitenlandse Zaken, Anastase Gasana, noemde de rebellie in het buurland gisteren een “binnenlandse aangelegenheid” en hij zei dat alle Rwandese troepen weg zijn uit Congo. Bronnen ter plaatse hebben echter vastgesteld dat grote aantallen Rwandese militairen Oost-Congo nooit hebben verlaten.

Gisterenmorgen las Sylvain Mbuchy, commandant van het door etnische Tutsi's bemande 10de bataljon, dat is gelegerd in de stad Goma, via een plaatselijk radiostation een verklaring voor. “Wij, het leger van de Democratische republiek Congo, hebben besloten president Kabila af te zetten.” Kort daarop sloot de commandant van Bukavu, Bilonga Kabanda, zich daarbij aan. Hij riep via Radio Bukavu alle Congolezen op in opstand te komen tegen Kabila, die hij beschuldigde van nepotisme en corruptie.

In Kinshasa en Matadi kwam het de afgelopen twee dagen tot botsingen tussen Rwandese militairen die weigerden te vertrekken en Kabila-getrouwe troepen. Vanmorgen bemanden regeringsmilitairen in Kinshasa wegversperringen, kennelijk op zoek naar Rwandese soldaten. Twee Congolese ministers, Bizima Karaha (Buitenlandse Zaken) en Deogratias Bugera (kabinetschef van Kabila), beiden etnische Tutsi's uit Kivu, hebben de wijk genomen naar het buitenland. Kabila zelf verblijft in Lubumbashi, de hoofdstad van zijn geboorteprovincie Katanga. (AFP, AP, Reuters)