Regering Sri Lanka kondigt noodtoestand af

COLOMBO, 4 AUG. In Sri Lanka heeft de regering vanochtend de noodtoestand op het hele eiland afgekondigd. De uitzonderingstoestand zal een maand duren, zo maakte de regering vanochtend bekend. Daarmee worden de verkiezingen in vijf provincies, die waren gepland voor 28 augustus, feitelijk onmogelijk gemaakt.

De regering gaf geen reden op. President Chandrika Kumaratunga stelde in een geschreven verklaring dat de noodtoestand is afgekondigd om de “openbare orde te handhaven”. Het besluit geeft de politie en het leger vrijwel onbeperkte mogelijkheden bij het handhaven van de openbare orde. Zij hebben onder de noodtoestand vergaande bevoegdheden om verdachten voor langere tijd te arresteren en vast te zetten.

De stap van de regering van president Kumaratunga is opmerkelijk omdat zich de afgelopen weken - buiten de burgeroorlog in het noorden van het eiland - geen extreem geweld, aanslagen of demonstraties op Sri Lanka hebben voorgedaan.

In de hoofdstad Colombo waren vanochtend iets meer militairen op straat dan gewoonlijk, maar afgezien van de gebruikelijke controleposten rond belangrijke gebouwen leek het straatbeeld normaal. Veel burgers leken niet op de hoogte te zijn van de noodtoestand. In Sri Lanka heerst sinds twee maanden een strenge censuur op berichtgeving over de burgeroorlog. De staatsomroep die BBC Worldservice op televisie doorgeeft, draaide vanochtend het geluid weg bij een verslag over de noodtoestand.

In het noorden en oosten van het eiland is het regeringsleger nog steeds verwikkeld in een bloedige strijd met de Tamil Tijgers, maar daar gold de noodtoestand al langer. De Tamil Tijgers vechten al sinds 1983 voor een onafhankelijke staat in het noorden. De overwegend hindoeïstische Tamils voelen zich gediscrimineerd door de boeddhistische, Singalese meerderheid in Sri Lanka.

Waarnemers in Colombo legden vanochtend een verband tussen de noodtoestand en de provinciale verkiezingen die later deze maand zouden worden gehouden. Volgens peilingen zou de Volksalliantie, de regeringspartij van president Kumaratunga, een nederlaag lijden bij die verkiezingen, ten gunste van de oppositionele UNP.

Mogelijk wil Kumaratunga de verkiezingen uitstellen totdat zij een aansprekende militaire overwinning op de Tamil Tijgers kan aankondigen. Analisten verwachtten dat de regering op korte termijn het uitstel van de verkiezingen zou aankondigen. De onderminister van Defensie, Anuruddha Ratwatte, zei onlangs al dat de verkiezingen problemen zouden geven met de openbare orde op het eiland. Omdat tienduizenden militairen bezig zijn met een mogelijk beslissende slag tegen de Tamil Tijgers, zouden onvoldoende troepen beschikbaar zijn om de veiligheid van de kiezers te kunnen garanderen.

President Kumaratunga, het eerste vrouwelijke staatshoofd van Sri Lanka, kwam in 1994 aan het bewind. Zij beloofde een einde te zullen maken aan de slepende burgeroorlog in het noorden van het eiland. Hoewel de regeringstroepen in 1995 het schiereiland Jaffna veroverden - het hart van het Tamil-gebied - lijkt het leger van de Tamil Tijgers nog lang niet verslagen. Sinds het voorjaar van 1997 probeert het regeringsleger een landroute te openen naar de enclave Jaffna, maar ruim een jaar later is zij daar nog niet in geslaagd.

    • Rob Schoof