Paars: The Sequel

Welke beelden van Bordesdag 1998 zullen het langst herinnerd worden? De rituele trappenscène voor een staatshoofd en vijftien ministers is nooit meer dan een bewegende foto. Aan het staatsieportret van het tweede kabinet-Kok viel vooral op dat minister Herfkens met een straatlengte voorsprong de best geklede bewindsvrouw lijkt te gaan worden, maar die heeft dan ook jaren in het buitenland gewoond. Dezelfde minister van Ontwikkelingssamenwerking zorgde ook voor de meest op televisie herhaalde scène van gisteren, namelijk de spontane begroeting van haar kersverse collega van Binnenlandse Zaken Peper, met “Ha, Bram!” en een zoen, gevolgd door de woorden: “Leuk, hè? Ik kan het nog bijna niet geloven. Jij?”

Op de een of andere manier maken de meeste debutanten in het tweede paarse kabinet toch een iets minder overrompelde, ja zelfs al bijna routineuze indruk. Of het net zo leuk gaat worden in de Trèveszaal tijdens de ministerraad als bij Paars I, valt nog te bezien na het vertrek van geestige types als Dijkstal en Van Mierlo. Tijdens de uitzending die de NOS gisteravond anderhalf uur wijdde aan de introductie van het vijftiental viel er in ieder geval weinig te lachen. De mediadoop stond in het teken van voorzichtigheid, diplomatie, dossiers die nog nauwelijks geopend waren en de belofte van Kok dat we elkaar over vier jaar wel weer spreken.

Afgezien van de close-up van het klembord van de marechaussee aan het hek van paleis Noordeinde, dat een kleurenprintje bevatte met de portretjes van de nieuwe bewindslieden, sprak het meest tot mijn verbeelding het beeld van de nieuwe minister van Landbouw bij het betreden van het Binnenhof. Hajo Apotheker, alleen die naam al roept associaties op met een excentrieke polderwestern. Toen hij zijn jasje dichtknoopte, blikkerde er in zijn ogen iets van Clint Eastwood, als het er op aan komt gereed voor een shoot-out met de pluimveesector. Nadat Hans Wijers korte metten heeft gemaakt met de wens van de kleine middenstander om 's avonds te volleyballen, brengt D66 een nieuw geheim wapen in stelling om Nederland te moderniseren, een van de weinige boerenzonen in haar gelederen, en dus immuun voor agrarische kritiek op stadse fratsen. De slimme veteraan Marcel van Dam zag het gevaar al aankomen, en waarschuwde in hemdsmouwen vanuit een bloemrijke tuin, gevraagd naar de risico's voor Paars II, dat de coalitie moet uitkijken voor dadendrang van de kleinste partner: “Als D66 net zo tekeer gaat als tijdens het varkensdebat, dan is het snel afgelopen.” Come on, Hajo, Make My Day!

Bij Nova voorspelde SP-fractieleider Jan Marijnissen, ondanks de geringe omvang van zijn partij in de Tweede Kamer nu al uitgroeiend boven Rosenmöller en De Hoop Scheffer tot officieuze aanvoerder van de oppositie, dat de politiek interessanter gaat worden dan onder het vorige kabinet. De bijna-meerderheid van links kan met steun van GPV en RPF immers de VVD in een rechts isolement dwingen.

Misschien is de innerlijke cohesie van het kabinet-Kok II een belangrijker factor bij de overlevingskans. In Hollywood gaat een vervolgfilm of sequel door voor een succes als er veertig procent van het originele resultaat wordt behaald. Dat moet tot de mogelijkheden behoren, ook al maakt het gezelschap dat Paars II vormt een minder frisse en humoristisch-relativerende indruk dan Paars I. De NOS-uitzending wijdde een korte compilatie van archiefbeelden aan de vertrekkende ministers. Je zult maar even met vakantie zijn en bij terugkomst moeten constateren wie er allemaal weg zijn: Bolkestein, Wallage, maar ook de dappere Sorgdrager, de droogkomische De Boer, de charmante Wijers, de populistische Terpstra, de mooi-vermoeide Van Mierlo. Van hun had ik meer willen zien op zo'n televisieavond over de wisseling van de wacht. In plaats daarvan werd dit de avond van de chauffeurs, want dat is moderne tv-journalistiek bij uitstek. Na die aandacht zit er misschien zelfs nog een leuke talkshow in: alle chauffeurs met muzikale omlijsting door de favoriete artiesten van hun bazen. Want geen van de nieuwe ministers wekt op mij de indruk zelf saxofoon te spelen. Hooguit mondharmonica.