Butler terug naar New York; Gesprekken tussen VN en Irak mislukt

NEW YORK/ BAGDAD, 4 AUG. Onderhandelingen tussen Irak en de Verenigde Naties in Bagdad over de ontmanteling van de Iraakse massa-vernietigingswapens zijn mislukt, en de leider van de VN-ontwapeningsmissie, Richard Butler, keert vandaag vervroegd uit de Iraakse hoofdstad naar New York terug.

Dat heeft de voorzitter van de Veiligheidsraad van de VN, de Sloveense ambassadeur Danilo Turk, gisteren meegedeeld. “Dit is een moeilijk moment”, aldus Turk. Hij kon niet zeggen waarom Butler zijn bezoek aan Bagdad daadwerkelijk heeft afgebroken. “We zullen zien wat de heer Butler meebrengt.” Butler zelf zei vanochtend dat hij donderdag in de Veiligheidsraad van de VN verslag zal uitbrengen.

Butler was zondag in Bagdad aangekomen om te praten over de stappen die Irak volgens de VN nog moet zetten voor sprake kan zijn van opheffing van de in 1990 afgekondigde sancties tegen het land. Irak is echter al geruime tijd van mening dat het alles heeft gedaan wat het moet doen. Het vindt dat de sancties, die onder andere een totaal handelsverbod met Irak omvatten, nu snel moeten worden opgeheven.

Butler zei gisteren in Bagdad dat dat Irak zijn ontwerp-actieplan naar beëindiging van de VN-wapeninspecties in Irak had verworpen. “We hebben niet de vooruitgang geboekt waarop ik had gehoopt”, zei hij na afloop van zijn eerste gespreksronden met Iraakse leiders onder wie vice-premier Tariq Aziz. “Ik weet niet of we morgen bijeenkomen.”

Zijn tweede man, Charles Duelfer, zei vanochtend dat Irak had gestaan op groen licht van UNSCOM voor opheffing van de sancties. Hij zei dat Butler de Irakezen had meegedeeld dat hij dat niet kon geven. “Dus hebben verdere gesprekken geen zin”, aldus Duelfer.

Tariq Aziz op zijn beurt zei gisteren dat Butler alleen Amerikaanse belangen dient en als zodanig zich inspant om de sancties zo lang mogelijk te handhaven. Hij zei dat de door Butler geleide Speciale Commissie van de VN (UNSCOM) wat dat betreft “terug is bij haar oude spelletjes, haar oude trucs”. Aziz onderstreepte eens te meer dat Irak geen massa-vernietigingswapens meer heeft.

Het was nog niet duidelijk of de mislukking van de onderhandelingen de inleiding vormt tot een nieuwe internationale crisis. Begin dit jaar dreigde Washington met militaire actie toen Irak weigerde de zogeheten presidentiële plaatsen voor inspectie door de VN open te stellen.

Uiteindelijk werd in februari een vergelijk bereikt tijdens een bezoek van de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, aan Bagdad. (Reuters, AP, AFP)