Oud-spion MI5 in Parijs gearresteerd; Britten vragen uitlevering

LONDEN, 3 AUG. De Franse politie heeft de voormalige Britse spion David Shayler gearresteerd, in afwachting van een verzoek om uitlevering door Groot-Brittannië. De Britse justitie wil Shayler vervolgen in verband met een schending van de zogeheten Official Secrets Act, de wet op de geheimhouding.

Shayler klapte in augustus vorig jaar in een opzienbarend interview uit de school over sommige activiteiten van MI5, de Britse geheime dienst. Hij vertelde toen ondermeer dat de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Jack Straw, door de dienst werd gecontroleerd. Straw werd verdacht van subversieve activiteiten, omdat hij van 1969 tot 1971 voorzitter was van de studentenvakbond en als actievoerder op de universiteit van Leeds in contact kwam met communisten. Ook Peter Mandelson, inmiddels minister en vorig jaar nog staatssecretaris zonder portefeuille, werd door MI5 in de gaten gehouden. Mandelson was in zijn jonge jaren lid van de Young Communist League en trad in 1973 toe tot de Communistische partij. Zijn dossier werd bijgehouden tot ten minste 1992 toen hij al lid van het Lagerhuis was.

Shayler, een vroegere journalist van de Sunday Times die in 1990 in dienst trad bij de geheime dienst, vertelde verder onder andere over mislukte pogingen van de dienst om bomaanslagen te voorkomen en om de IRA te bestrijden. Volgens Shayler was de organisatie in de eerste jaren na de val van de Berlijnse Muur nog steeds geobsedeerd door het Koude Oorlog-denken.

Na het interview vorig jaar week Shayler uit naar Frankrijk, uit angst dat hij voor de rechter zou worden gedaagd voor het onthullen van staatsgeheimen. Toen onderhandelingen over een terugkeer naar Groot-Brittannië met de garantie dat hij niet vervolgd zou worden mislukten, dreigde Shayler een website op het Internet te openen, waarin hij nog meer geheimen van de veiligheidsdienst zou publiceren. Dat was volgens hem noodzakelijk om in zijn levensonderhoud te voorzien.

De advocaat van Shayler, John Wadham, is onmiddellijk naar Parijs vertrokken om te voorkomen dat zijn cliënt zal worden uitgeleverd. Volgens Wadham wordt al zes maanden met de Britse regering onderhandeld, om er zeker van te zijn dat geen van de onthullingen op de website de Britse nationale veiligheid in gevaar zou brengen.

“Vrijheid van meningsuiting en het recht op informatie zijn wereldwijd een thema en wereldwijde afspraken zijn daarom nodig om die fundamentele rechten én de nationale veiligheid te beschermen”, verklaarde Wadham vlak voor zijn vertrek tegenover de BBC, met een verwijzing naar de mogelijkheden van informatieverspreiding via het Internet.

De Britse regering heeft internet-providers die de website van Shayler doorgeven, gedreigd met een proces. Wadham beschuldigde Labour van hypocrisie. Toen de partij nog in de oppositie zat werd de wet op de geheimhouding nog afgewezen als “te draconisch”. Nu probeert de Labour-regering volgens Wadham op grond van dezelfde wet Shayler uitgeleverd te krijgen. (AP, Reuters, AFP)