Een hilarische les in verleidingskunst

Voorstelling: Jeuk! door Theatergroep Würz. Tekst: George Axelrod; Regie en decor: Jules Terlingen. Kostuums: Anneriek Schuurman. Spelers: Ivar van Urk, Johan Heestermans, Isabella Chapel en Veronieke Schrickx. Gezien 1/8 De Parade, Martin Luther King Park, Amsterdam. Te zien t/m 6/8 aldaar; Den Bosch, De Parade, 8 t/m 11/8. Tournee t/m 27/8. De Parade duurt t/m 31/8.

Eerst zag ik achter actrice Isabella Chapel nog Marilyn Monroe staan, maar geleidelijk verdween de Amerikaanse filmster uit beeld. Isabella Chapel speelt de rol van de Amerikaanse filmster, zoals zij optrad in The seven year itch (1955), een film van Billy Wilder. Haar tegenspeler is de dolgedraaide, overspelige en aan erotische waanbeelden lijdende Tom Ewell. Ja, het is de film met de beroemde witte opwaaiende jurk op een New-Yorks metrorooster. Theatergezelschap Würz uit Amsterdam geeft er een even schrijnende als hilarische versie van, die eenvoudig Jeuk! heet. Met uitroepteken.

Dat uitroepteken staat er niet voor niets. Bij Würz verandert deze verrukkelijke film, met Marilyn als een hoogbegaafd 'dom blondje', in een heftige voorstelling, neigend naar het absurde, met het ritme van een volbloed renpaard. Isabella Chapel verschijnt ten tonele juist als de vrouw van hoofdrolspeler Rich op vakantie is. Zo'n verleidelijke buurvrouw, bovendien tjokvol opgewondenheid, komt als een droombeeld. Ivar van Urk, in de rol van Tom Ewell, geeft zijn seksuele frustratie in een adembenemend tempo vorm.

Zonder ophouden doolt hij heen en weer over het kleine podium, uit zijn mond vliegt een woordenstroom vol hallucinaties, vooral over de lust als enige en ultieme vorm van liefde. Isabelle Chapel als 'the girl next door' is zo gebrand op seks met Rich dat geen truc haar te veel is. De voorstelling is een les in verleidingskunst, waaruit zonneklaar blijkt dat terughoudendheid en schaamte uiterst slechte raadgevers zijn. Rich' echtgenote, Veronieke Schrickx, kan zeldzaam bijtend en honend de rol van versmade echtgenote spelen. Zij legt het aan met de vierde speler, de barkeeper Johan Heestermans, die het viertal overdadig van drank voorziet. Een zwarte komedie, met de intensiteit van een echt drama. De verwikkelingen slingeren als serpentines door elkaar; dit is èn Strindberg met zijn nooit opgeloste strijd tussen de seksen èn Who's Afraid of Virginia Woolf? van Albee ineen.

Jeuk! is te zien in een kleine tent, Achterbuurt 1, op de Amsterdamse Parade in het Martin Luther King Park dat het afgelopen weekeinde opende. In een tent verderop zingt Hans Zilver zijn melancholieke liefdesliedjes Meisjesverdriet dat, puur per toeval, weer mooi aansluit bij het 'mannenverdriet vol zelfmedelijden' van Jeuk! Weer elders is Destino Tango te zien, strakke, zinnelijk uitgevoerde Argentijnse dans van een zuivere elegantie. De begeleiding wordt gedaan door het Sexteto Cayengue. Vooral de beide bespelers van de accordeon (bandaneón), Carel Kraayenhof en Leo Vervelde, maakten van de dansmuziek een explosief feest, fraai en ook soms droefgeestig begeleid door twee violisten en een cellist.

Van The seven year itch via Jeuk! en Meisjesverdiet naar tango: het is de wereld in een notedop, waarin mannen en vrouwen almaar om elkaar heen blijven draaien. “Ik ben zachtaardig als een engel,” zegt Ivar van Urk, en intussen verraadt hij zijn vrouw. Hier zet een toneelspeler de wereld op zijn kop, en daarin is hij onverbeterlijk.