Rechter verwerpt arrestaties art. 140

AMSTERDAM, 1 AUG. De arrestaties die tijdens de Eurotop vorig jaar in Amsterdam zijn verricht op basis van artikel 140 (lidmaatschap van een criminele organisatie) bij het kraakpand Vrankrijk, zijn van aanvang af onrechtmatig geweest. Zes arrestanten hebben daarom ieder recht op 2.500 gulden schadevergoeding.

Dit heeft de rechtbank in Amsterdam gisteren bepaald in een rechtszaak die was aangespannen door een aantal Nederlanders en buitenlanders. Deze zaak diende als proefproces voor een kleine driehonderd andere artikel-140-arrestanten die ook verzoeken tot schadevergoeding hebben ingediend. De bedoeling is dat zij, als de uitspraak definitief is, allen dit bedrag krijgen.

Het was de eerste keer dat een rechter zich over de arrestaties uitsprak. Al tijdens de Eurotop in juni 1997 kregen politie en justitie veel kritiek omdat artikel 140 slechts gebruikt zou zijn om de orde te kunnen handhaven. Tegen de in totaal 371 personen die op basis van artikel 140 werden aangehouden, leek geen werkelijke verdenking van lidmaatschap van een criminele organisatie te bestaan. Ook de Amsterdamse Commissie voor de Politieklachten heeft het optreden van politie en justitie veroordeeld. In november besloot justitie de arrestanten niet te vervolgen.

De rechtbank oordeelt nu eveneens dat politie en justitie onvoldoende individuele verdenkingen hadden. Publicaties op het Internet die werden aangevoerd om de verdenking te onderbouwen, waren justitie pas na de aanhouding bekend geworden. Individuele toetsing heeft volgens de rechter in het geheel niet plaatsgehad. De officier van justitie is gisteren direct tegen de uitspraak in beroep gegaan.

Als iemand wordt vastgehouden en later niet vervolgd dan bedraagt de schadevergoeding doorgaans 200 gulden per dag. De rechtbank komt nu tot een vergoeding van 2.500 gulden voor het vasthouden van drie dagen.

Naast de onrechtmatigheid van de arrestaties weegt de rechtbank onder meer mee dat er plastic handboeien zijn gebruikt, dat slecht sanitair gêne en vernedering veroorzaakte, en dat eten en drinken te laat is verstrekt. Bovendien meent de rechtbank dat de arrestanten hun standpunt ten opzichte van de Eurotop niet meer op vreedzame wijze konden duidelijk maken.