FRITZ AHLQVIST (1937-1998); Winkelman pur sang

ROTTERDAM, 6 JULI. Fritz Ahlqvist, die veertien jaar algemeen directeur van Albert Heijn en achttien jaar bestuurslid van Ahold was, is in de nacht van donderdag op vrijdag plotseling overleden na een kort ziekbed. Hij was woensdag officieel met pensioen gegaan. Ahlqvist is 60 jaar geworden.

De Zweed Ahlqvist behoorde tot de eerste generatie 'moderne' managers bij Ahold. Sinds begin jaren zeventig bouwde hij, samen met oud-topman Ab Heijn en collega's als Peter van Dun en Rob Zwartendijk, het detailhandelsconcern uit van marktleider in Nederland tot een van de vijf grootste internationale spelers. De afgelopen jaren was Ahlqvist, die behalve Nederlands ook vloeiend Spaans sprak, verantwoordelijk voor de internationale expansie van Ahold in Zuid-Europa, Oost-Europa en Latijns Amerika.

Ahlqvist kwam na zijn studie economie in 1963 naar Nederland voor de Zweedse papierfabrikant Mölnlycke. In 1972 maakte hij de destijds ongebruikelijke overstap van de wereld der fabrikanten naar de detailhandel. Bij Albert Heijn, dat in een hoog tempo nieuwe filialen had geopend, moest hij eerst de winstgevendheid verbeteren. Toen de moderne managementtechnieken, nodig om de smalle marges van supermarkten veilig te stellen, waren ingevoerd, kon Albert Heijn uitgroeien tot de sterke formule die het nu heeft. Supermarkten waren een 'doorgeefluik' voor de fabrikanten, maar Albert Heijn was een van de eerste ketens die van de eigen naam een sterk merk maakte.

Alhqvist ontwikkelde zich in die jaren tot een 'winkelman' pur sang. Hij kon overal ter wereld een supermarkt binnenlopen en zag dan binnen een paar minuten hoe de winkel draaide, wat de omzet was en waar nog verbeteringen mogelijk waren. Zijn favoriete Albert Heijn was het onlangs verbouwde filiaal aan het Gelderlandplein in Amsterdam, waar de speelsheid die hij nastreefde het duidelijkst zichtbaar is. Prachtig licht, de grootste groentewinkel van Nederland bij de ingang, en bijvoorbeeld de afgeronde stellingen. Bij de opening moet een supermarkt er netjes en brandschoon uitzien, vond Alhqvist. Maar drie uur later moet je kunnen zien dat er klanten zijn geweest.

Bij de internationale expansie trok Ahlqvist van land tot land. In zijn favoriete regio, Latijns Amerika, zorgde hij er sinds 1996 voor dat Ahold de grootste buitenlandse keten werd. Trots vertelde hij bijvoorbeeld dat de basis voor de overname van het Argentijnse Disco, één A4-tje met de strategische uitgangspunten, binnen een uur rond was.