Centrale Bank ontkent; Moskou dreigt met devaluatie van roebel

MOSKOU, 30 JUNI. Een scherpe devaluatie van de roebel is niet langer uitgesloten, met als gevolg dat tweederde van de Russische banken failliet zal gaan. Dat scenario is maandag voor het eerst sinds het uitbreken in mei van Ruslands acute geldcrisis door minister van Financien Michael Zadornov besproken.

“Slagen we er niet in de belastinginning binnen enkele maanden met eenderde op te voeren, dan is een devaluatie onvermijdelijk”, zo hield Zadornov de begrotingscommissie van de Doema voor, het Russische parlement dat door president Jeltsin tot 16 juli de tijd heeft om de wetten aan te nemen die nodig zijn voor implementatie van een anti-crisisplan. Zadornov zei ook: “Niet meer dan dertig procent van de 1500 banken zijn in staat een roebel-devaluatie te overleven.”

De Centrale Bank, die heeft berekend dat er bij een devaluatie van twintig procent maar één bank overeind zal blijven, ontkende dat die maatregel nu wordt overwogen. “We hebben instrumenten genoeg om dat te voorkomen”, zei directeur Sergej Doebinin. Jeltsin zelf, die vorige week nog waarschuwde voor sociale en politieke onrust, herdoopte het anti-crisisplan gisteren tot een stabilisatie-program. “Er is geen crisis”, meent hij.

Maar de geldmarkten waren in mineur: bij een lage omzet daalde de beursindex met zeven procent, terwijl op de obligatiemarkt het rendement van schuldbewijzen met een looptijd van drie maanden opliep tot boven de tachtig procent, wat een zware wissel trekt op de almaar leger wordende Russische schatkist. Om een nieuwe uittocht van investeerders te voorkomen heeft de Centrale bank vrijdagavond de disconto-rente van zestig naar tachtig procent moeten verhogen.

Marktanalisten en beleggers wachten echter op een mammoetkrediet van 10 tot 15 miljard dollar van het IMF, als een soort verzekering dat Rusland niet bankroet gaat. Vice-premier Anatoli Tsjoebais, benoemd als speciale gezant van het Kremlin om buitenlandse leningen los te praten, zegt voor eind juli redding van het IMF te verwachten. De Wereldbank zal op verzoek van Moskou een krediet van 500 tot 600 miljoen dollar vervroegd overwegen, maar wil net als het IMF eerst meer Moskouse actie en toewijding zien. “Te kleine leningen die te laat komen, kunnen de markt teleurstellen”, waarschuwt echter een financieel strateeg van J. P. Morgan in Londen.

Volgens vice-premier Boris Nemtsov “zou devaluatie een klap in het gezicht van iedereen betekenen”. In dat geval voorziet hij “een verpaupering van de bevolking.” De machtige Russische captains of industry, met wie de regering in nauw overleg het noodplan heeft opgesteld, zijn verdeeld over het roebel-beleid. De bankiers onder hen verdedigen het stutten tegen elke prijs, de olie- en gasbaronnen niet: hun exportinkomsten zijn dollars, hun kosten roebels. Vooralsnog noemt het IMF een devaluatie “niet nodig en niet op zijn plaats”.

    • Frank Westerman