Werkgroepen zijn klaar; Paars: deze week knopen doorhakken

DEN HAAG, 29 JUNI. De drie informateurs en onderhandelaars van PvdA, VVD en D66 moeten deze week zelf de knopen doorhakken over het financieel-economisch beleid. De werkgroepen van fractiespecialisten die hen tot nog toe daarbij hielpen, beschouwen hun werk als afgerond.

Dit is vanmorgen van de financiële woordvoerders van de drie betrokken partijen vernomen. Zij verwachten dat, mits de politieke wil aanwezig is, deze week die knopen ook kúnnen worden doorgehakt. Daarbij gaat het met name om de vraag hoe de wens van de PvdA om extra geld uit te trekken voor zorg, onderwijs en armoedebeleid kan worden verenigd met het streven van VVD en D66 naar handhaving van het succesvolle sobere financiële beleid van het eerste paarse kabinet.

De botsing tussen deze verlangens zorgde het afgelopen weekeinde voor speculaties over een eventuele breuk in de onderhandelingen. Zo schatte oud-staatssecretaris Linschoten, voorzitter van de commissie die het VVD-verkiezingsprogram schreef, gisteren in het televisieprogramma Buitenhof de kans op zo'n breuk 'fifty-fifty'. Hij speculeerde tevens over mogelijke verdeeldheid in het PvdA-kamp. Premier en informateur Kok zou voorstander zijn van voortzetting van het financiële beleid. Daarentegen zou vooral de PvdA-fractie onder leiding van Wallage en Melkert streven naar extra uitgaven.

Nauw betrokkenen bij de formatie beschouwden de speculaties over de breuk vanmorgen als het gebruikelijke wapengekletter van drie partijen die zoveel mogelijk eigen wensen in de wacht willen slepen. Een breuk in de onderhandelingen werd volgens betrouwbare bronnen niet zo groot geacht, mede omdat zo'n breuk neer zou komen op een mislukking van het werk van twee partijleiders, Kok (PvdA) en Borst (D66), en een prominent VVD-politicus, Zalm.

PvdA-senator Wöltgens wees er gisteren voor de radio op dat het conflict tussen de paarse partners over de financiële soberheid wordt overdreven. Het PvdA-verkiezingsprogram gaat immers net als de twee andere paarse partijen VVD en D66 uit van een sober scenario van economische groei van twee procent, zei Wöltgens. Als complicerende factor verwees hij wel naar het akkoord over belastingverlaging dat de financieel en fiscaal specialisten vorige week sloten. Dat zou te veel geld opsouperen om extra uitgaven voor onder meer onderwijs en zorg mogelijk te maken. Bovendien betwijfelde Wöltgens of de Nederlandse economie, die op volle toeren draait, wel zo'n lastenverlichting nodig heeft.

Twee medewerkers van De Nederlandsche Bank, Brits en De Vor, waarschuwen in het laatste nummer van Economisch Statistische Berichten ook tegen een te grote lastenverlichting. Ze wijzen erop dat het kabinet-Kok bijna tien miljard meer aan lastenverlichting heeft uitgekeerd dan in het regeerakkoord van 1994 was opgenomen. Liever hadden zij gezien dat een deel van dit geld was aangewend om het financieringstekort extra omlaag te brengen.