'Kosovo op de rand van complete oorlog'

PRIŠTINA/ CRANS MONTANA, 29 JUNI. Kosovo stevent af op een “complete oorlog” door de omsingeling van het stadje Kijevo door leden van het separatistische Kosovo Bevrijdingsleger (UÇK). Dat zei gisteren de Amerikaanse gezant Richard Holbrooke.

Hij zei ook dat de Amerikanen de UÇK inmiddels als formele onderhandelingspartner hebben geaccepteerd.

Holbrooke liet zich gisteren op een economisch forum in het Zwitserse Crans Montana in alarmerende termen uit over de situatie in Kijevo. Deze stad beheerst de verbinding tussen de hoofdstad Priština en Pec in het westen van de provincie en is daarom van groot strategisch belang. De stad is in handen van de Serviërs, maar wordt nu al twaalf dagen omsingeld door de UÇK. In de stad zitten nog tweehonderd Servische burgers en twintig politiemannen.

Gisteren evacueerden de Serviërs met helikopters vier zwangere vrouwen en een kind. Ze bombardeerden de loopgraven van de UÇK zaterdag vanuit de lucht.

De Serviërs trekken in de buurt van Kijevo een zwaarbewapende troepenmacht samen, kennelijk om een eind te maken aan de omsingeling. De slag om Kijevo, zo zei Holbrooke, kan het begin zijn van een drastische escalatie van het geweld in Kosovo. “We zijn slechts een paar stappen van een complete oorlog af”, zo zei hij. “Als [de Joegoslavische president] Miloševic besluit de omsingeling van Kijevo te doorbreken, komt er bloedvergieten op enorme schaal en zal Kijevo bekend raken als de plaats waar een bredere oorlog is uitgebroken.” Holbrooke noemde Kijevo “de gevaarlijkste plek van Europa”.

Volgens tv-Tirana is de UÇK bereid de in Kijevo opgesloten Serviërs te laten gaan als de Serviërs enkele strategisch belangrijke plaatsen bij Priština ontruimen.

Tot voor kort werd de UÇK in Washington nog omschreven als een terroristische organisatie, waarvan het geweld evenzeer werd veroordeeld als dat van de Serviërs. Daarin is verandering gekomen, nu Holbrooke gisteren in Crans Montana bekendmaakte dat de Amerikanen de UÇK formeel als onderhandelingspartner accepteren.

Pagina 10: Gelbard praat met leden UÇK

Holbrooke zei dat de Amerikaanse Joegoslavië-gezant Robert Gelbard vrijdag officieel heeft gesproken met mensen die zeiden de UÇK te vertegenwoordigen. Volgens Holbrooke moeten die gesprekspartners nog bewijzen dat ze namens de UÇK kunnen spreken. Hij noemde geen namen. The New York Times wist gisteren te melden dat twee UÇK-leden Gelbard hebben beloofd dat de UÇK zich zal houden aan een eventueel bestand in Kosovo en dat het Bevrijdingsleger zal samenwerken met Ibrahim Rugova, de pacifist die tot voor kort de onomstreden leider van de Albanezen in Kosovo was. Holbrooke zei dat Washington nog volop achter Rugova staat en dat het contact met de UÇK daar niets aan afdoet. Rugova wist tevoren van het overleg tussen Gelbard en de UÇK en stemde ermee in.

Rugova zelf riep gisteren de UÇK op zijn autoriteit te erkennen. “Als de pogingen richting vrede succes willen hebben is het nodig dat de UÇK zich onderwerpt aan de controle van de regering en de instanties van de Republiek Kosovo”, aldus Rugova - die zelf president is van die eenzijdig uitgeroepen republiek.

Critici van Rugova hebben zaterdag in Kosovo een nieuwe politieke partij opgericht, de Nieuwe Democratische Liga van Kosovo (LRDK). De partij wordt geleid door Rexhep Qosja, hoogleraar literatuur. Volgens Qosja zijn de 105 Albanezen die het oprichtingscongres bijwoonden “teleurgesteld” in het pacifisme van Rugova en zijn partij, de Democratische Liga van Kosovo (LDK).

Doel van de LRDK is de onafhankelijkheid van Kosovo door middel van onderhandelingen met de Serviërs. Die onderhandelingen moeten beginnen na het vertrek van de Servische veiligheidstroepen uit Kosovo. Ze zouden onder internationale bemiddeling moeten plaatsvinden en de UÇK zou aan de onderhandelingen moeten deelnemen.

Servische troepen hebben zich vandaag samengetrokken bij het dorp Balecevac, even ten westen van Priština. Dit dorp werd vorige week bezet door de UÇK. In Belacevac bevindt zich een belangrijke kolenmijn, een van de twee mijnen die de nabijgelegen centrale in Obilic van brandstof voorziet. Die centrale levert heel Kosovo energie. (Reuters, AP, AFP)