Gymnastiekoorlog

“Goedemorgen dames en heren, staat u allen klaar.” Zo begon in de jaren zestig Ab Goubitz, vorig jaar op 87-jarige leeftijd overleden, dagelijks zijn Ochtendgymnastiek op de radio - ritmisch begeleid door de kwieke pianoklanken van Arie Snoek. Toen Goubitz in januari 1975 met pensioen ging bleef zijn programma ('en strek, en voor, en achter, en buig') nog tot 1983 bestaan. Daarna werden de oefeningen voortgezet in het programma NOS-Sportief dat om 9.00u. werd uitgezonden.

De NOS schrapte het programma in oktober 1992. Maar na duizenden protesten, een fanatieke lobby en een dringend advies van de Programmaraad (een adviesorgaan van het bestuur van de NOS), kwam het oefenprogramma in februari 1994 op de radio terug. Echter in alle vroegte (7.05u.) en tien minuten korter.

Tot op de dag van vandaag zendt Radio 5 het van tevoren opgenomen programma uit, maar van de populariteit van weleer - in de jaren zestig ruim 300.000 luisteraars - is geen sprake meer. Heel optimistisch ingestelde mensen spreken nu van 15.000. Maar het vroege uitzendtijdstip en de betrekkelijk korte duur van het programma - vijftien minuten - ervaren vele ouderen als een bezwaar.

Sinds enkele jaren spoort de 29-jarige Netty Vos in een bijna house-ritme haar oudere luisteraars aan tot gymnastische exercities. “Hak naar bil, een stap naar links, stap naar rechts, hak naar bil,” Zij 'dwingt' ook tot 'een stevige wandelpas op de plaats, versnellen, joggen en hóp-hóp-hóp van het linker op het rechterbeen'.

Toen eind vorig jaar de NOS het voornemen had het programma weer te stoppen bestookten actieve leden van de ANBO, de belangenenvereniging voor 50-plussers, de omroep met briefkaarten en verzoeken voor langere uitzendduur en latere begintijd. Deze klachten zijn kennelijk bij de bijna 65-jarige staatssecretaris Nuis (OCW) in goede aarde gevallen want hij heeft onlangs een fikse steen in de Hilversumse radio-vijver geworpen.

Eind maart vroeg hij de Raad van bestuur van de NOS het kwartiertje ochtendgymnastiek op Radio 5 uit te breiden naar 25 minuten en het vroegere tijdstip van negen uur weer in te voeren. Hij acht de situatie nu slechter dan voorheen en beroept zich op het Mediabesluit waarin na verzoek van de Kamer de NOS in 1994 weer verplicht werd een dergelijk programma uit te zenden.

Radiomakers vinden de zendtijduitbreiding voor gymnastiek op Radio 5 eigenlijk te gek voor woorden en menen dat de 'gymnastiekoorlog' weer is losgebarsten. Zij vinden dat gymnastiek niet op de radio thuishoort. Meer geschikt voor televisie bij de AVRO, TROS of commerciële omroepen. Als mensen willen bewegen - zo redeneren zij - moeten ze maar een cassettebandje of cd opzetten. Of lid van een gymclubje worden.

Zendercoördinator van Radio 5, Michel van Bergen Henegouwen denkt er niet over de radioprogramma's aan de wensen van de staatssecretaris aan te passen. “Misschien als het nieuwe kabinet er is”, zegt hij. “Tot die tijd blijft alles bij het oude. Maar ik heb wel een creatieve oplossing. Die ochtendgymnastiek moet via het televisiekanaal 's morgens om negen uur worden uitgezonden. Dat is alleen een kwestie van een andere transmissie. En dan kunnen de ouderen ook wat later opstaan. Maar daar zitten weer juridisch problemen aan.”

ANBO-woordvoerder F. van der Aa geeft de moed niet op en toont zich strijdlustig. “Bewegen voor ouderen is belangrijk. Dat blijkt ook uit een recent onderzoek door de Rijksuniversiteit Groningen en TNO onder senioren. Wij vinden natuurlijk dat de gymnastiek op de radio moet blijven maar wij zullen toch proberen bij de publieke omroep op de televisie een gymnastiekprogramma van de grond te krijgen.” Het mag duidelijk zijn dat de kampen nog blaken van vechtlust en zich nog niet gewonnen geven. De laatste woorden over deze strijd zijn nog niet gezegd en geschreven.