Een reiziger als u en ik

The Full Circle with Michael Palin, morgen, Ned.1, 22.00-22.56u.

In de jaren vijftig arriveerde in het ouderlijk huis van Michael Palin elk jaar met Kerstmis een grote doos met exotische inhoud: dadels. Het was een relatiegeschenk bestemd voor Palins vader, de gefrustreerde exportmanager van een staalfabriek. Het waren niet de dadels die de kleine Michael Palin aanspraken. Nee, voor hem zat de aantrekkingskracht in het etiket van het postpakket, met de uitheemse - en foutief gespelde - adressering 'To E.M. Palm'.

“Op mijn dertiende zei ik tegen mijn vader: 'Ik wil ontdekkingsreiziger worden'. Mijn vader begreep niet waar ik het over had. Bovendien, zei hij: “Alles IS al ontdekt.”

Misschien was het de moeizame verhouding met zijn vader die Michael Palin ertoe bracht op latere leeftijd alsnog van reizen-voor-de-kost één van zijn hoofd-bezigheden te maken. Wat voor de acteur-schrijver-toneelschrijver bijna als een toevallige opdracht voor de BBC begon met Great Railway Journeys of the World is via de wereldomvattende Around The World in 80 Days en Pole to Pole uiteindelijk uitgemond in The Full Circle with Michael Palin, een omzwerving van een jaar door de landen rond de Stille Oceaan. “En dit was absoluut de laatste keer!”, zei Palin tijdens de promotietournee. Maar hij voegde er eerlijk aan toe: “Dat heb ik trouwens na elke reis tot nu toe gezegd.”

Michael Palin heeft zich met zijn innemende 'gewoonheid' bij het weergeven van zijn reisontmoetingen een kijk- en lezerspubliek van miljoenen verworven. De Mr Nice Guy van de wereldberoemde groep Monty Python-acteurs - 'hij was altijd degene die in sketches in het water terecht kwam' herinnert een collega uit die tijd zich vertederd - is voor de camera een reiziger als u en ik. Stommiteiten, ongemakken, verlegenheid, onverwachte ontmoetingen: met Michael Palin kan de leunstoel-reiziger wereldwijd zich kennelijk identificeren.

Vandaar dat de BBC de brieven met adviezen en pakjes-met-hulpstukken van wel-menende kijkers niet aan kan, als Palin vertrouwelijk in de camera heeft gezegd dat hij en zijn ploeg 'the runs' hebben. Of dat baden niet mogelijk is omdat in deze lokale rimboe wel badkuipen - maar geen stoppen voorhanden zijn.

Het is het soort instant-publieksreacties dat de grand old man van de BBC-reisjournalistiek, Alan Whicker, nooit heeft kunnen losmaken. Maar die was ook meer geschoren gazon, geknipte heggen, verzorgde snorren en gesprekken met 'onze man in Islamabad'. Palin daarentegen, creëerde bijna een diplomatiek incident met de regering in Colombia door de gevolgen van drugsverslaving in een armenwijk met eigen ogen te bekijken.

Inmiddels wordt Palin liever geprezen om zijn schrijverschap (een tweede roman na het succesvolle Hemingway's Chair is in de maak) dan dat hij nog één keer wordt herkend als 'that chap from Monty Python'. Evenmin is hij gecharmeerd van mensen die in hem de moordenaar-dierenliefhebber Brian uit John Cleeses film A Fish Called Wanda zien en hem in een restaurant fixeren door frieten in hun neus te steken.

“Ik probeer mijn leven normaal te leven. Ik poog me niet te laten vastketenen door het zijn van een zogenaamde beroemdheid.”

    • Hieke Jippes