Clinton in China

SÜDDEUTSCHE ZEITUNG

[...] De in China rechtstreeks uitgezonden, zeventig minuten durende persconferentie met Jiang Zemin was het indrukwekkendste stuk vrijheid van meningsuiting dat China sinds 1989 mocht beleven. Tot degenen die klagen dat het Westen uit de mond van Jiang niets nieuws heeft vernomen, moet gezegd worden: maar miljoenen Chinezen wel uit de mond van Clinton. Alleen al om dit uur is het staatsbezoek de moeite waard geweest. [...] Als de tegenstanders van Clinton dit allemaal als betekenisloos afdoen, dan betonen ze zich fanatici die zoveel plezier beleven aan het kritiseren van China, omdat dat eigenlijk een blindelings kritiseren van Clinton is.

THE GUARDIAN

Nog nooit eerder is een topconferentie zo snel een succes geworden. Om tien uur zaterdagmorgen inspecteerde Clinton het Chinese Bevrijdingsleger op het Plein van de Hemelse Vrede. Rond het middaguur was de top met Jiang Zemin al voorbij en begon een gezamenlijke persconferentie. 's Middags juichte het Witte Huis over “een buitengewone dag in de ontwikkeling van de Amerikaans-Chinese betrekkingen”.

[...] Beide partijen hebben er groot belang bij dat hun bijeenkomst als geslaagd wordt beschouwd. Door op het laatste moment twee cruciale concessies te doen heeft Jiang Clinton geholpen diens critici te verrassen - die in China laten zich minder horen, maar verdienen niettemin ook aandacht. Pas de laatste dagen stemde Peking ermee in om de kernwapens van de twee landen niet meer op elkaar gericht te houden. En de Chinese beslissing om de gezamenlijke persconferentie rechtstreeks op de televisie uit te zenden - waarbij Clinton een veroordeling uitsprak over het bloedbad in Peking - was tot op het laatst een verrassing. [...] Het is uiteraard voor iedereen beter als de VS en China goed met elkaar kunnen opschieten: het alternatief was niet zo lang geleden nog een twintig jaar lange ramp voor Azië die de wereldvrede bedreigde. Maar het is wel verstandig enige afstand te nemen en een koel oordeel te vellen over hetgeen bereikt is, en tegen welke prijs.

USA TODAY

De brandende vraag is of Jiang Zemin, die nu duidelijk vertrouwt op zijn macht, bereid is om de vooruitgang in de richting van de democratie te continueren, die door de slachtpartij op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989 werd verstoord.

[...]Als Jiang de relaties met de VS verder wil verstevigen, dan heeft hij daartoe nog voldoende mogelijkheden. Hij kan politieke gevangenen vrijlaten, rechten toekennen die aangeklaagde burgers beschermen en de politieke vrijheid uitbreiden. Maar bovenal, kan hij het televisie-optreden van afgelopen zaterdag een vervolg geven, door een open politiek debat op de televisie vaker toe te staan.

Maar tot nog toe heeft Jiang de reis van China naar de democratie nog niet zo hervat als wordt beweerd. Maar er is nu al veel meer gebeurd dan toen het weekend begon.