Alleskunner Cocu toont op WK wat hij waard is

Phillip Cocu is bij het WK onverwacht de meest opvallende Nederlandse speler. Bondscoach Hiddink maakt dankbaar gebruik van zijn veelzijdigheid. 'Phillip kun je op vijftig posities in een elftal neerzetten.'

TOULOUSE, 29 JUNI. Cocu, le revoilà kopte de Franse sportkrant l'Equipe op de dag na Nederland-Mexico. Opnieuw Cocu. De wonderlijke zet van Guus Hiddink om de middenvelder in de spits te laten spelen voor de geschorste Patrick Kluivert is ook bij de internationale pers opgevallen. Zeker omdat de uit nood geboren ingreep vooralsnog een gelukkige keuze blijkt te zijn. Twee keer maakte Cocu het openingsdoelpunt, tegen Zuid-Korea en Mexico.

Dennis Bergkamp noemt de ondersteuning van de vertrokken PSV'er een verademing. En dat zijn allemaal factoren die Hiddink aanleiding hebben gegeven Cocu tegen Joegoslavië niet meer terug te halen naar het middenveld. Kluivert, die zijn straf heeft uitgezeten, begint dus vanavond op de reservebank.

Cocu maakte op het wereldkampioenschap tot nog toe net zoveel doelpunten als in alle interlands ervoor. De voormalige speler van AZ, Vitesse en PSV werd een vaste keuze voor Oranje nadat Hiddink het elftal omgooide op het Europees kampioenschap van 1996 tegen Frankrijk. Hij heeft een strak schot, kan goed koppen, bezit genoeg lucht om veel meters te maken en toont zich in elke linie een goede teamspeler. “Phillip kun je op vijftig posities in een elftal neerzetten”, overdreef Hiddink al eerder. Voordat hij na een paar geheime trainingen werd benaderd om de spitspositie te bemannen, had Cocu vaker libero dan aanvaller gespeeld. Slechts een enkele keer bij Vitesse en sporadisch bij PSV fungeerde hij als gelegenheidsspits. Uitsluitend wanneer de voorraad aanvallers volledig was uitgeput. Cocu: “Toen ik het voor het eerst hoorde dat ik daar moest spelen, dacht ik: 'Wat is dit?”'

Ondanks zijn twee treffers moet hij wennen aan zijn nieuwe 'baan'. “Het is toch een hele omschakeling. Tegen Korea raakte ik pas na twintig minuten voor het eerst een lekkere bal. Op het middenveld word je heel vaak aangespeeld. In de spits krijg je weinig ruimte en moet je loeren op één of twee kansjes. Probeer dan maar eens goed in je spel te komen.”

Cocu, die in 1988 zijn debuut maakte in het betaald voetbal in de eerste divisie bij AZ, werd bij Vitesse door trainer Herbert Neumann omgevormd tot een allroundvoetballer. Daarvoor was hij een echte linksbuiten die op intuïtie langs de lijn pingelde. Toen René Eijer door ziekte en John van den Brom wegens een transfer wegvielen op het middenveld kreeg hij bij Vitesse een verantwoordelijke rol. Dick Advocaat bouwde zijn talenten verder uit bij PSV.

Zijn veelzijdigheid was vier jaar geleden ook Louis van Gaal opgevallen. De toenmalige trainer van Ajax, die gecharmeerd is van 'multifunctionele spelers', toog naar het huis van Cocu om hem over te halen naar Ajax te komen. Een fotograaf kreeg lucht van het bezoekje en de geheime missie kwam tot ongenoegen van Van Gaal pontificaal in de krant. Uiteindelijk ging Cocu helemaal niet naar Ajax. Volgens Van Gaal omdat hij bang was op de reservebank te belanden. Vier jaar later komt de international met een andere lezing. “Ik had destijds graag naar Ajax gewild. Maar de clubs kwamen er niet uit in de onderhandelingen over de transfersom.”

Inmiddels is Cocu via PSV, dat een jaar later wel tot een akkoord kwam, toch de samenwerking aangegaan met Van Gaal. Maar nu bij FC Barcelona. Dat was een moeilijke afweging. Cocu genoot belangstelling van een groot aantal Europese topclubs. Britse gegadigden wimpelde hij af. “Ik had er geen behoefte aan in Engeland te voetballen. Er bleven genoeg clubs over. Atlético Madrid, Real Madrid, Juventus, Lazio Roma, Inter Milaan en FC Barcelona. Of ik een gelukkig man ben met zoveel belangstelling? Ja, dat kun je wel zeggen.”

Dat de clubs voor Cocu in de rij stonden had uiteraard ook te maken met het feit dat hij transfervrij kon vertrekken. Na een forse schifting bleven Inter en Barcelona over. Het werd de trots van Catalonië. Zelfs een telefoontje van Ronaldo kon hem niet overhalen naar Milaan te gaan. Het maakte de keuze wel een stuk moeilijker, want Cocu had graag een paar jaar met de wereldster samengespeeld. Aan de andere kant vreesde hij in het San Siro-stadion als linkshalf in dienst van het team te moeten spelen.

Onder Van Gaal verwacht hij meer bewegingsvrijheid te krijgen. Bovendien sprak FC Barcelona hem als club meer aan. “Daar was ik als jongen altijd al een fan van. Barça en het stadion Camp Nou hebben een uitstraling naar de hele wereld. Iedereen heeft zo zijn eigen beleving in dit opzicht. Nu ben ik blij dat Boudewijn Zenden meegaat naar Barcelona. Tevens leuk voor onze vrouwen.”

Drie weken na de uitschakeling van het Nederlands elftal moet hij zich voor het eerst bij FC Barcelona melden. Succes voor Oranje geeft volgens Cocu niet alleen genoegdoening op het toernooi zelf. “Dan word je bij je buitenlandse werkgever meteen met meer respect ontvangen. Het kan geen kwaad om bij een club als Barcelona wat extra krediet te hebben. Als het eens slecht draait, zijn het immers vaak de buitenlanders die de schuld krijgen. Op het WK kunnen we alvast tonen wat we waard zijn.”

    • Erik Oudshoorn