VERBINDING TUSSEN NOORD- EN ZUID- AMERIKA GEDATEERD

Het effect van de smalle strook land tussen Noord- en Zuid-Amerika is enorm. Zo ligt het wateroppervlak van de Atlantische Oceaan (als gevolg van de opstuwende werking die de draaiing der aarde veroorzaakt) ter hoogte van Panama vele meters hoger dan dat van de Stille Oceaan.

Wanneer Noord- en Zuid Amerika met elkaar verbonden raakten was tot voor kort een punt van controverse. Twee Duitse onderzoekers van het Forschungszentrum für Marine Geowissenschaften van de Universiteit in Kiel komen nu met een schatting nadat ze bepaalde verhoudingen tussen stabiele isotopen in de zeebodem en op kalkzanden maten (Nature, 18 juni).

Uit hun onderzoek blijkt dat het sluiten van de zee tussen Noord- en Zuid-Amerika zo'n 4,6 miljoen jaar geleden duidelijke gevolgen begon te krijgen voor de circulatiepatronen in de oceanen. De zee tussen beide continenten werd steeds ondieper, waardoor de toen bestaande Golfstroom werd geïntensiveerd. Dat leidde ertoe dat grote massa's warm, zout zeewater veel verder noordwaarts kwamen dan daarvoor het geval was geweest. Daardoor onderging het noordelijk halfrond een merkbare opwarming en dat leidde weer tot een verhoogde verdamping, waardoor het noordelijk halfrond een vochtiger klimaat kreeg. Toch brak kort daarna een ijstijdvak aan, met name te wijten aan een veranderende astronomische situatie (zoals de stand van de aardas ten opzicht van de ecliptica).

Kort voordat de eerste grote vergletsjeringen van het IJstijdvak begonnen (2,5 - 2 miljoen jaar geleden), was de verbinding tussen Noord- en Zuid-Amerika door het verder oprijzen van het gebied daartussen gerealiseerd. Uit fossiele vondsten blijkt namelijk dat omstreeks 2,7 miljoen jaar geleden de eerste grote landzoogdieren kans zagen om de oversteek te maken.