Teddybeer

Nederlandse schakers hebben van Donner geleerd dat het de taak van een wedstrijdleider is om het bevel van een speler 'broodje kaas en een koffie en snel graag' (mits uitgesproken in een van de officiële FIDE-talen) prompt uit te voeren en zich verder zo onzichtbaar mogelijk te maken. Donner had niet altijd gelijk. In het meinummer van Chess Monthly stond in de rubriek Addicts Corner van Mike Fox en Richard James een verhaal, ontleend aan het tijdschrift Arbiting matters, het blad van de vereniging van wedstrijdleiders, waaruit bleek dat ze soms wel degelijk netelige problemen moeten oplossen. Het ging over het toernooi in Hastings. De laatste keer had daar in een van de nevengroepen een Duitser meegedaan die er op stond om tijdens de partij zijn teddybeer naast zich aan het bord te hebben. De beer was ongeveer twintig centimeter groot.

In de eerste negen rondes hadden zijn tegenstanders er geen bezwaar tegen. In de tiende ronde moest de Duitser tegen een Nederlander, die protesteerde en zei dat het hem zou afleiden als hij in het gezicht van een teddybeer moest kijken. De Nederlander kreeg gelijk. De Duitser zei dat hij dan niet kon schaken. Er werd een compromis voorgesteld: de beer zou op een aparte stoel moeten zitten, in de buurt, maar buiten het zicht van de Nederlander. Dit compromis kon de Duitser niet accepteren. Hij had nog aan kunnen voeren dat wereldkampioen Aljechin wel eens zijn kat naast zich aan het bord had, geen teddykat maar een levende die Chess heette, maar misschien kende hij de schaakoverlevering niet goed genoeg. De Duitser speelde niet en kreeg een nul.

Maar nu het netelige probleem voor de wedstrijdleiding. Moest dit beschouwd worden als een nederlaag wegens niet opkomen? Dan zou de partij niet meetellen voor de rating. Maar de Nederlander had tijdens de ruzies een zet gedaan en je zou kunnen zeggen dat de Duitser zich had teruggetrokken uit een partij die al begonnen was. Dan telde het wel voor de rating. Aldus werd beslist. De volgende dag kwam noch de Duitser, noch zijn beer opdagen voor de elfde ronde.

Er zal toch geen boze teddybeer op de loer liggen, piekerde ik toen ik het gebouw binnenging van Broekhuis Training, de sponsor van het kampioenschap van Nederland. Natuurlijk niet! Het laatste incident in een schaakkampioenschap van Nederland was in 1969, toen tijdens een ronde een enorm brok steen uit het plafond van de speelzaal in Hotel de Klanderij in Leeuwarden naar beneden viel, waardoor een tafeltje verpletterd werd waaraan op dat moment gelukkig nog geen toeschouwers zaten.

Geen beer of ander dier verstoorde het nobele denkwerk van de beste schakers van ons land, ook dit jaar niet.

De partij tussen Timman en van Wely, die ik op de sportpagina de partij van de dag noemde, zal ook wel de partij van het toernooi worden. Wat een prachtig en ondoorgrondelijk spektakel. Je zou bijna zeggen dat het een genoegen moet zijn om zo'n partij te verliezen.

Wit Timman-zwart Van Wely

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 c7-c5 3. d4-d5 b7-b5 4. c4xb5 a7-a6 5. f2-f3 e7-e6 Interessanter dan het terugwinnen van de pion met 5...axb5 6. e4 Da5+ 6. e2-e4 e6xd5 7. e4-e5 Dd8-e7 8. Dd1-e2 Pf6-g8 9. Pb1-c3 Lc8-b7 10. Pg1-h3 c5-c4 11. Lc1-e3 De7-b4 Timman schijnt na de partij gezegd te hebben dat hij aan deze zet bij zijn voorbereiding weinig aandacht had besteed, omdat hij dacht dat dit alleen door zwakke schakers gespeeld zou worden. 12. a2-a3 Db4-a5 13. Le3-d2 Da5-b6 14. Ph3-f4 Pg8-e7 15. a3-a4 Dit lijkt me een teken dat wit niet zo tevreden met zijn stelling was, want anders had hij het volgende dameoffer van zwart wel ontweken. 15...a6xb5 16. Pc3xb5 Db6xb5 17. a4xb5 Ta8xa1+ 18. Ke1-f2 Pe7-f5 19. g2-g4 Lf8-c5+ 20. Kf2-g2 Pf5-d4 21. De2-f2 Pd4-b3 22. Df2-e2 Pb3-d4 23. De2-f2 Pd4-b3 24. Df2-e2 0-0 Gaat remise uit de weg. Als zwarts Pb8 zou kunnen spelen zou hij overweldigend staan, nu is het onduidelijk. 25. Ld2-e3 Lc5xe3 26. De2xe3 d5-d4 27. De3-f2 Ta1-c1 28. Pf4-h5 Tf8-c8 29. Df2-h4 Pb3-c5

Van Wely zei dat hij hier een beetje benauwd was geweest voor de mooie zet 30. Ld3 en inderdaad lijkt wit dan minstens remise te hebben.30. Dh4-g5 Tc1-c2+ 31. Kg2-g3 Pc5-e6 32. Ph5-f6+ Kg8-f8 33. Dg5-f5 Hij had even met 33. Pxh7+ kunnen onderzoeken of zwart met remise tevreden was. Als zwart die ontwijkt met 33...Ke8 staat hij daar nogal kwetsbaar. 33...d4-d3 34. b2-b3 Beter 34. Pxh7+, maar waarschijnlijk staat zwart toch wel goed. 34...Tc2-c1 35. Lf1xd3 Tc1xh1 36. Ld3xc4 Dit stukoffer is in ieder geval teveel gevraagd. Eerst 36. Pxh7+ leidde nog steeds tot zware strijd. 36...g7xf6 37. e5xf6 d7-d5 38. Df5xh7 Kf8-e8 39. Dh7-h8+ Pe6-f8 40. Lc4-d3 Pb8-d7 41. b5-b6 Th1-e1 42. g4-g5 Tc8-c3 43. Kg3-f2 Te1-a1 44. g5-g6 Tc3xd3 Tot het eind spectaculair. Wit mag naar dame doorlopen, maar zwart komt het eerst met zijn aanval. 45. g6-g7 d5-d4 46. Dh8-h5 Ta1-a2+ 47. Kf2-g3 Td3xf3+ Wit gaf op.

Op de wereldranglijst van de jeugdspelers (de interimlijst van mei) staat de negentienjarige Erik van den Doel met een rating van 2527 twaalfde. Hij zal zijn positie zeker nog verbeterd hebben doordat hij deze week in Londen een internationaal toernooi won met de fraaie score van 7,5 uit 9. Het was een punt meer dan hij nodig had voor zijn tweede grootmeesterresultaat en anderhalf punt meer dan de score van nummer twee in het toernooi, de Engelse grootmeester Peter Wells. Joshua Waitzkin, bekend van het boek en de film Searching for Bobby Fischer, werd laatste met 2 punten.

Wit Van den Doel-zwart McDonald, Agency Masters, Londen

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 d7-d6 4. 0-0 Lc8-d7 5. Tf1-e1 Pg8-f6 6. c2-c3 a7-a6 7. Lb5-f1 Ld7-g4 8. d2-d3 e7-e6 9. Pb1-d2 Lf8-e7 10. h2-h3 Lg4-h5 11. g2-g4 Lh5-g6 12. Pf3-h4 d6-d5 13. Ph4xg6 h7xg6 14. e4-e5 Pf6-d7 15. Pd2-f3 Dd8-c7 16. Lc1-f4 b7-b5 17. Lf4-g3 a6-a5 18. a2-a4 b5-b4 19. c3-c4 Pd7-b6 20. c4xd5 Pb6xd5 21. Pf3-d2 0-0 22. Pd2-b3 Le7-g5 23. Dd1-c2 Ta8-c8 24. Dc2xc5 Dc7-b7 25. Dc5-b5 Db7-a7 26. Te1-e4 Tc8-b8 27. Db5xc6 Tf8-c8

28. Pb3-d4 Tc8xc6 29. Pd4xc6 Da7-b6 30. Pc6xb8 Db6xb8 31. Te4-c4 Db8-d8 32. Lf1-g2 Kg8-h7 33. Lg2-e4 Lg5-f4 34. Le4xg6+ f7xg6 35. Lg3xf4 Pd5xf4 36. Tc4xf4 Dd8xd3 37. Kg1-g2 Dd3-c2 38. g4-g5 Dc2xb2 39. Ta1-d1 Db2xe5 40. Tf4-g4 De5-c7 41. Tg4-h4+ Kh7-g8 42. Th4-d4 e6-e5 43. Td4-d8+ Kg8-h7 44. Td8-f8 Zwart gaf op.

    • Hans Ree