DE PLOEG

De Ploeg: Daniël Ruyneman en zijn tijd: Do records 002. Vanavond wordt de Ploeg-tentoonstelling, die tot en met 6 september in het Groninger Museum te zien zal zijn, geopend.

Eén van de meest intrigerende Nederlandse componisten is Daniël Ruyneman (1886-1963). Zijn faam berust hoofdzakelijk op twee werken die hij in 1918 schreef: het kamermuziekstuk Hiëroglyphen en het koorwerk De roep. De eerste compositie is in ijle, impressionistische klanktinten gezet, de tweede is een zogenoemd 'kleurengamma voor gemengde stemmen.' (Klank)kleur - daar draait het om in Ruynemans oorspronkelijke oeuvre. En in zijn fijnzinnig kleurgevoel is Ruyneman verwant met kunstenaars als Jan Wiegers, Jan Altink en Hendrik Werkman, die evenals als de componist deel uitmaakten van de Groningse kunstenaarsgroep De Ploeg.

Parallel aan de expositie die het Groninger Museum deze zomer aan dit expressionistische kunstenaarsgenootschap wijdt, is op initiatief van pianist Kees Wieringa een luisterrijke cd van Ruyneman en enkele componerende geestverwanten (Debussy, Milhaud en Jan van Ingenhoven) uitgebracht, alsook een video-documentaire van Cees Hofsteenge, Jan Oosterdijk en Buddy Hermans over de beginjaren van De Ploeg. Hoewel op de cd Hiëroglyphen niet ontbreekt, is vooral minder bekend werk van Ruyneman vastgelegd. Ingetogen exotische liederen, aan het traditionele harmonische systeem ontsnappende piano-stukken. In twee woorden: prachtig en prikkelend. Ruyneman noemde een deel van zijn (piano)Sonatine uit 1917 'met een ragfijne omlijning'. Er is amper een betere typering voor deze muziek denkbaar.

    • Emile Wennekes