Clinton hekelt bloedbad '89

PEKING, 27 JUNI. De Amerikaanse president Bill Clinton heeft vanochtend in Peking tijdens overleg met zijn Chinese ambtgenoot Jiang Zemin kritiek geleverd op de Chinese interpretatie van het met geweld neerslaan van de pro-democratische protesten negen jaar geleden op het Plein van de Hemelse Vrede. Beiden zijn overeengekomen niet langer nucleaire wapens op elkaars landen te richten.

De twee presidenten bezongen in hun rechtstreeks op de Chinese nationale televisie uitgezonden persconferentie, na afloop van het topoverleg in de Grote Hal van het Volk, de belangrijke diplomatieke stappen die voorwaarts zijn gemaakt. En zowel Jiang als Clinton drong aan op een intensieve samenwerking op tal van terreinen. Clinton evenwel, die in de Verenigde Staten fel is bekritiseerd voor zijn China-beleid, nam ruim de tijd om stil te staan bij het bloedbad in het voorjaar van 1989 en andere kwesties aangaande de mensenrechten. “Iedereen weet dat wat de Verenigde Staten betreft principiële verschillen bestaan op het gebied van de rechten van de mens”, aldus Clinton.

Hij zei waardering te hebben voor de “enorme vooruitgang” die China het afgelopen decennium heeft gemaakt, maar voegde daaraan toe dat de VS vooral geloven in het belang van individuele rechten van de mens. “We blijven het oneens over de betekenis van wat op het Plein is gebeurd - wij zijn van mening dat dat verkeerd was. Aan onze beide landen is nu de taak een wijze te vinden waarop we ondanks dergelijke meningsverschillen het begrip voor elkaar kunnen verdiepen.”

Clinton zei tevens bij Jiang te hebben aangedrongen op een dialoog met de Dalai Lama, de spirituele leider in ballingschap van China's autonome regio Tibet. Hij voegde daaraan toe dat de VS erkennen dat Tibet deel uitmaakt van China.

Beide presidenten zeiden vooruitgang te hebben geboekt op velerlei terrein. Jiang heeft Clinton beloofd dat China geen nuclaire technologie zal exporteren. Kwesties aangaande de financiële crisis in Azië, het conflict op het Koreaanse schiereiland, milieu en criminaliteit moeten zoveel mogelijk in gezamenlijk overleg worden opgelost.

Jiang wees voorts nog op het belang voor China van de kwestie-Taiwan. “Het is de belangrijkste en gevoeligste kwestie in onze betrekkingen.” Clinton sloot af met de opmerking dat vriendschap nooit perfect kan zijn. “Maar ik hoop dat deze vriendschap blijvend is.”