Camera's smachten naar feest op het veld

De televisie ontgaat niets op het wereldkampioenschap. Elke voetbalactie, elke overtreding, elke rel en elk feest op straat. Maar hoe staat het met het feest op het veld? Gaan de artiesten eindelijk schitteren?

PARIJS, 27 JUNI. Volksfeesten en volksoproeren houden elkaar in Frankrijk moeiteloos in evenwicht. Waar de ene groep aanhangers zich uitbundig uitdost in kledij van folkloristische en carnavaleske aard, maken anderen van de gelegenheid gebruik om te vernielen wat te vernielen valt en te vechten tegen wie te vechten valt. En dat alles onder het speurende oog van televisiecamera's die zowel binnen als buiten de stadions massaal aanwezig zijn.

Soms lijkt hetgeen zich op het voetbalveld afspeelt van minder betekenis dan hetgeen op de stadionpleinen gebeurt. Wie zijn gezicht verft, een gekke hoed opzet, danst, zingt of scheel kijkt, trekt onmiddellijk de aandacht van een van de duizenden camera's. Wie de indruk wekt agressief gedrag te gaan vertonen of gewoon een glas bier in de hand heeft, komt in beeld van welk tv-station ook. De camera's op de tribunes en rondom het veld mogen dan aanzienlijk minder in getal zijn, ook hen ontgaat vandaag bijna niets meer.

Afgelopen week wees bijna iedereen die de slotfase van de wedstrijd Brazilië-Noorwegen volgde, een beschuldigende vinger naar de Amerikaanse scheidsrechter Bahamast. Zelfs na talrijke televisieherhalingen werd niet duidelijk waarom hij de Noren in de laatste minuut een strafschop gaf toen de Braziliaan Baiano een luchtduel aanging met de Noor Flo. Van een duw was nauwelijks sprake. De benutte strafschop had grote gevolgen. De Noren kwalificeerden zich alsnog en de Marokkanen werden uitgeschakeld.

Bijna was een volksoproer in Marokko uitgebroken. Bijna was de Amerikaan al op de zwarte lijst van de scheidsrechters gezet en kon hij naar huis. Totdat gisteren de Noorse televisie met eigen beelden de waarheid aan het licht bracht. Baiano had voor dat hij het vermeende duwtje gaf de Noor aan zijn shirt getrokken. Een terechte strafschop dus, waardoor zich Bahamast zich gerehabiliteerd weet. Een scheidsrechter met de ogen van een kat die zelfs in het donker nog ziet. Zijn ergens op de wereld van dergelijke scheidsrechters te vinden? Meer van die mensen en de steeds luider klinkende roep om monitoren aan de rand van het veld zou misschien verzwakken.

Scheidsrechters waren de hoofdrolspelers van de eerste drie WK-weken. Waar voetbalpersoonlijkheden als Ronaldo, Zidane, Del Piero, Okocha en Bergkamp hadden moeten uitblinken, ging alle aandacht uit naar de scheidsrechters. Zeker nadat de voetballeiders meenden te moeten ingrijpen. Het was een reactie van hoge heren ten voordele van de aanvallers en spelers die graag hun balvaardigheid tonen. Artiesten die miljoenencontracten bij schoenenfirma's als Nike, Adidas, Puma en Deodora hebben getekend en daarvoor in ruil op het WK dienen te schitteren. Wanneer Ronaldo geblesseerd raakt en niet meer verder kan spelen, is de reclamecampagne bijna voor niets geweest.

Een bijna vergelijkbaar bedrijfsongeluk overkwam Patrick Kluivert en Zinedine Zidane, die revanche namen op respectievelijk een belediging en een overtreding van een tegenstander en voor twee wedstrijden werden geschorst. Even leek de wereld rondom Zidane stil te staan. Maar gelukkig voor hem en zijn sponsoren draaide de Franse voetbalpers gewoon door met artikelen over de vraag hoe het nu met het Franse elftal verder moest zonder deze begenadigde voetballer. Zidane werd niet vergeten. Morgen mag hij nog niet spelen in de achtste finale tegen Paraguay, maar heel Frankrijk leeft met hem mee.

Het is enigszins begrijpelijk dat voetballers als Ronaldo, Zidane, Del Piero, Okocha en Bergkamp meer bescherming krijgen. Zonder de acties van dit soort spelers zou het hedendaagse voetbal en dus ook het huidige wereldkampioenschap slaapverwekkend zijn. Voorzichtige speelwijzen en systematische defensiestrategieën voeren de overhand. Het aanvallende voetbal werd eigenlijk alleen bedreven door de Fransen, met en zonder Zidane, en door outsiders als Chili, Mexico en Marokko, ploegen die niets te verliezen hadden en daarom hun gretigheid niet onder bedwang hoefden te houden.

Opvallend is dat het ijverigste voetbal wordt gespeeld door Afrikanen en Latijns-Amerikanen. Niet voor niets plaatsten zes van hen zich bij de laatste zestien. Het zijn voetballers die grenzen verleggen, die volgens een ongeschreven wet zo ver gaan als de scheidsrechter toelaat en die beseffen dat een wereldtitel wordt veroverd door bloed, zweet en tranen te vergieten. Zo ver gaan Nederlanders niet - dat kunnen ze ook niet. Die doen al hun vermanende vinger omhoog als een tegenstander bewust op hun tenen is gaan staan.

Nog twee weken en de wereldkampioen is bekend. De strijd is eindelijk echt ontbrand. Nu komt het er op aan en zal al het in het lijf aanwezige gif moeten spuiten. Brazilië, Argentinië, Frankrijk, Italië of gewoon weer Duitsland? De camera's zullen het volgen, met volksfeesten en met volksoproeren. Wanneer de macht van het getal beslissend is, wint Frankrijk. Want dat wordt gevolgd door de meeste camera's.

    • Guus van Holland