BIETLOZE MENNONIETEN BORSJTSJ

“Oppe Somma Sindach, wann 't Plüme onn Kjielje räanent kom wie waada.” Oftewel: Op een zonnige zondag als het pruimen en pannekoeken regent komen we weer terug. Platt Deutsch spraken de vervolgde doopsgezinden c.q. mennonieten die in de 16de eeuw vanuit Nederland naar de Vistula Delta van West-Pruisen trokken.

Ook de mennonieten die in de 18de eeuw vanuit Pruisen naar Rusland verhuisden bleven dit dialect spreken. Ze stichtten hun eigen scholen waar de kinderen hoog Duits leerden spreken en bijbelteksten uit hun hoofd moesten leren. Pas in 1830 introduceerden enkele vooruitstrevende leraren het Russische als tweede taal. Zaterdag was de drukste dag van de week en iedereen werd aan het werk gezet. De room moest van de melk gescheiden worden. Alle kamers schoongemaakt, de keldertrap en kelderplanken gelapt, de keukenvloer gedweild en in de was gezet, de kip voor zondag geslacht en schoongemaakt, het brooddeeg gekneed, het brood en de koekjes gebakken, de aardappelen voor zondag geschild, het bestek met as opgepoetst, de zondagse broeken van de mannen geschuierd, alle schoenen gepoetst, de zondagse kleren die op maandag waren gewassen gestreken. Het kookwater van de noedels die op maandag waren gegeten werd als stijfsel voor de kleren gebruikt. En als alles klaar was ging de hele familie in bad. Er werd altijd gezamenlijk gegeten. En niemand waagde het voortijdig, voor het dankwoord, de tafel te verlaten. Vandaag een door de mennonieten geadopteerd recept voor borsjtsj, waarin andere ingrediënten zitten dan wij en de Russen gewend zijn. Deze 'süarompsborscht' gaat als volgt. Doe de hamschijf in een pan en giet er zoveel water op dat de schijf onder staat. Breng het water aan de kook. Schuim het water af en draai het vuur zeer laag. (Doe eventueel wat moderne bouillonblokjes in de pan). Laat de hamschijf een uur of 2 zachtjes sudderen. Haal de hamschijf uit de pan en verwijder het bot. Doe nu de in blokjes gesneden aardappelen in de bouillon en kook die gaar. Voeg nu alle kleine gesneden groenten en de kruiden toe en kook de borsjtsj nog een minuut of 10. Schep in elke soepkom een lepel room. Schep de hete soep er op.

Nodig:

1 hamschijf; 6 nieuwe aardappels; 2 uien; 3 rabarberstelen; 200 gram spinazie; enkele bladen andijvie; wat blad van jonge bietjes; veel verse fijngehakte dille en peterselie; zure room; zout en peper

    • Anne Scheepmaker