Vissende katten

Oerwoud in Azië is vooral bij nacht heel spannend. Het is er aardedonker. Het enige wat je ziet is je zaklantaarn, en zwevende lichtjes. Dat zijn de ogen van dieren die het licht van je lantaarn weerkaatsen. Sommige drijven voorbij, andere schieten snel weg. Eén zo'n stel lichtjes, in de verte, staat boven een watertje heel stil. Dan springt het opeens vooruit - plons. Steeds weer. Af en toe gaan de lichtjes uit - dan knippert de Vissende Kat, want die is het, even met zijn ogen.

De rest zie je niet echt, maar ken je van natuurfilms. Een heel mooie kat, met wijze ogen. Hij sluipt langs of door het water, ogen en oren open, en dan gaat hij stil staan, met kattengeduld. En opeens springt hij hoog op en komt een stukje verder neer - met als het goed is een vis, kikker of krab onder zijn poten. Of meteen al in zijn bek, want een vissende kat duikt desnoods met zijn kop vooruit in het water. Een Nederlandse huiskat die zoiets zou doen, zou meteen in het journaal komen. Zo stil als hij daarvoor was, zo luidruchtig is de vissende kat nu. Sjkrunch, sjkrunch gaat de vangst naar binnen. Katten kauwen met hun mond open, maar zij blijven er mooi bij.

Iets lelijks dat ik eens wel helemaal zag, was ook een vissende kat. Maar dat was er een in een ouderwets dierentuintje, in een hokje van niks. Met een klein drinkbakje waarin hij tegen beter weten in probeerde te vissen. Alleen zijn voorpoten pasten erin. Zijn wijze ogen stonden een beetje in paniek - zo kon een kat toch niet leven?

De vissende katten van Rotterdam hebben gelukkig niets te klagen. In Diergaarde Blijdorp hebben ze een splinternieuw verblijf gekregen, met allemaal water. En stoppen de verzorgers daar dan af en toe visjes in? Nee, het is nog mooier. Het water staat in verbinding met dat in de rest van de dierentuin en Rotterdam. Het gaas van het verblijf is zo gemaakt, dat kleine karpertjes en voorns naar binnen kunnen zwemmen, maar katten niet naar buiten. Vissende katten hebben er veel lol van, af en toe zo'n visje te bespringen. En al ze even geen zin hebben om mensen te zien? Dan kunnen ze zich in allerlei mooie schuilhoekjes terug trekken.

In Blijdorp wonen de vissende katten nu aan De Maleise Bosrand. Dat is een stukje Azië in de dierentuin, met nagemaakte stukjes van de natuur van India, Maleisië en Indonesië. Er staat een echte woning uit Borneo, een houten longhouse - een lang huis op palen. Daarin kunnen in het oerwoud een heleboel gezinnen wonen, maar hier lopen er alleen bezoekers. En schoolklassen; want het is ook een leslokaal, met allerlei bijzondere dingen uit het oerwoud van Indonesië.

De Maleise Bosrand werd vorige week geopend. Vorig jaar is veel natuur van Borneo verbrand, dus veel mensen maakten spijtig het grapje: mooi hoor, die Maleise Bosbrand. Maar de Bosrand is werkelijk mooi. Dat vind je de vissende katten en, hoop ik, ook de tijgerkatten, bantengs, hertezwijnen, lierherten, gibbons en ... nou ja, misschien moet je zelf eens gaan kijken. Nieuwe verblijven in een dierentuin zijn altijd erg netjes, met nog kleine boompjes en struikjes die op de groei geplant zijn. In Blijdorp hebben ze het anders gedaan. Sommige stukjes van die buitenlandse natuur zien eruit alsof ze er al jaren liggen.

Er waren een heleboel belangrijke mensen bij de opening. Maar je staat toch vooral te kijken naar de vissende katten. Weten ze al dat ze hier echt kunnen vissen? 'Ze moeten het nog een beetje leren', zegt hun verzorger Ben Westerveld. 'Maar zoals het paartje z'n gang gaat ... je ziet dat ze het nieuwe verblijf leuk vinden.'

Wie ziet de katten als eerste vissen? Aan het begin van de avond ga ik nog eens kijken. Het wordt al iets donkerder, maar je hebt nog lang geen zaklantaarn nodig. Eén kat staat aan het watertje aandachtig te kijken. Dan zet hij er een poot in. Nog een poot. En, heel langzaam, een derde. Maar dan ziet hij een waterhoentje dichterbij zwemmen. Heel stil stapt hij achterwaarts weer uit het water. Hij gaat aan de oever liggen loeren, klaar voor de sprong.

Maar het Rotterdamse waterhoentje zwemt aan de andere kant van het gaas. Daar blijft het natuurlijk ook. Zo is er altijd wat, voor een kat. Terwijl de vogel weer weg zwemt, rekt de kat zich eens flink uit, de kleine zwemvliezen tussen zijn tenen spreidend. Tevreden gaat hij weer liggen. Het is nog even wennen, maar die Maleise Bosrand bevalt hem wel. Er is veel te zien.

    • Frans van der Helm