Sponsors stoppen ermee; Onderzoek Rembrandts zonder geld

ROTTERDAM, 26 JUNI. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en chemieconcern DSM zetten eind dit jaar de financiering stop van het Rembrandt Research Project (RRP). Het RRP onderzoekt sinds 1968 de authenticiteit van de aan Rembrandt toegeschreven werken.

Het terugtreden van de twee belangrijkste sponsors maakt voortbestaan van het project onzeker. Het Nederlandse chemieconcern DSM heeft het RRP sinds 1990 voor 'ettelijke miljoenen guldens' gesponsord in de vorm van geld en het verlenen van faciliteiten voor onderzoek naar de bindmiddelen in Rembrandts verf. De bevindingen van dit onderzoek vonden hun weerslag in de studie Rembrandt, the painter at work van Ernst van de Wetering, de leider van het RRP. Volgens een woordvoerder van DSM zijn 'onze doelstellingen nu afgerond'. Het sponsorcontract, dat in september afloopt, wordt niet verlengd.

Het NWO heeft het RRP sinds de oprichting financieel ondersteund. Twintig jaar lang kon het project rekenen op een bescheiden jaarlijkse bijdrage. Vanaf het einde van de jaren tachtig werd de financiering opgetrokken naar een jaarlijks bedrag van 200.000 gulden om de publicatie van Corpus of Rembrandt Paintings, een standaardwerk over Rembrandts oeuvre, mogelijk te maken. Het project zou in 2000 afgerond moeten zijn.

In 1995 verhoogde NWO de jaarlijkse financiering tot 300.000 gulden per jaar. “We hoopten dat we met een extra totaalbedrag van 650.000 gulden de afwikkeling van het project konden versnellen”, aldus Piet van Slooten, secretaris van de afdeling Geesteswetenschappen van het NWO. Het beoogde effect bleef echter uit en NWO besloot haar ondersteuning van het project te staken. Van Slooten: “Tussen de publicatie van deel drie en deel vier van de Corpus lag tien jaar. Het is een illusie te denken dat de nog resterende twee delen in twee jaar klaar kunnen zijn. Bovendien is er van de oorspronkelijke groep onderzoekers alleen nog Van de Wetering over en die wordt ook een dagje ouder.”

De drie wetenschappelijke medewerkers van het RRP zullen nog een tot twee jaar een jaarlijkse bijdrage van 75.000 gulden van de NWO ontvangen om hun promotie-onderzoek af te ronden. De organisatie zal ook de publicatie van deel vier van Corpus of Rembrandt Paintings nog bekostigen. Projectleider Van de Wetering hoopt de nog op stapel staande publicatie van deel vijf en zes op een andere manier te financieren. Hij zegt 'geregeld signalen van partijen uit voornamelijk de culturele sector' te krijgen, die geïnteresseerd zouden zijn in sponsoring van de laatste delen. Het RRP is trouwens “nooit bedoeld geweest als een eeuwig project”, zegt Van de Wetering. Wel hoopt hij dat de in dertig jaar opgedane expertise over Rembrandts oeuvre door andere instanties zoals het Rembrandthuis in Amsterdam in stand kan worden gehouden.