Roemenië kampt met de erfenis van de Securitate

BOEKAREST, 26 JUNI. De dossiers van de Securitate, de geheime politie van het vroegere communistische bewind in Roemenië, blijven achter slot en grendel. Dat besloot gisteren de Roemeense Senaat op dezelfde dag waarop een minister werd ontslagen wegens zijn vroegere banden met de Securitate.

Met een overweldigende meerderheid - 109 tegen zeven stemmen - besloot gisteren de Senaat de 125 miljoen Securitate-dossiers in de kluizen van de tegenwoordige geheime dienst SRI en in die van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie te laten. Roemenen hebben wel het - voornamelijk theoretische - recht hun eigen dossier in te zien. Maar openbaar worden ze niet, tot woede van senator Constantin Ticu Dumitrescu, voormalig slachtoffer van de Securitate. Hij liep gisteren kwaad het parlement uit na de stemming, die hij als “schandelijk” veroordeelde.

Premier Radu Vasile ontsloeg gisteren zijn minister van Gezondheid, Francisc Baranyi, die onlangs moest toegeven vanaf 1961 - toen hij medicijnen studeerde - als informant van de Securitate te hebben gewerkt. Baranyi had geweigerd zelf op te stappen. Hij zei dat hij door leden van de Securitate “met een pistool tegen het hoofd” was gedwongen tot de ondertekening van een verklaring en dat hij nooit iemand heeft verklikt of aangegeven. Eerder waren al enkele parlementariërs van diverse partijen - onder wie de voorzitter van een belangrijke parlementscommissie - in opspraak geraakt door de onthulling dat ze voor de Securitate hebben gewerkt. Deze week werd in Boekarest ook gezegd dat in de late jaren tachtig in totaal 486.000 mensen als informant voor de Securitate werkten.

Naar aanleiding van de onthullingen heeft premier Vasile al zijn ministers opdracht gegeven in een brief verantwoording af te leggen over hun eventuele contacten met de Securitate in het verleden. Ze kregen daartoe tot gisteren de tijd. Ministers die zich in het buitenland bevinden moeten de premier hun brieven na hun terugkeer overhandigen. Vasile heeft laten weten de SRI te vragen het verleden van ministers na te gaan wier verklaringen hem onduidelijk of verdacht lijken.

Eerder deze week maakte een woordvoerder van de SRI bekend dat honderdduizenden Securitate-dossiers zijn vernietigd. Al tussen 1971 en 1979 werden op last van de partijleiding 270.000 dossiers vernietigd. Tussen eind december 1989, toen het regime van Nicolae Ceausescu ten onder ging, en maart 1990, toen de nieuwe geheime dienst werd opgericht, werden door officieren van de Securitate 27.304 dossiers gestolen en verbrand, op hun eigen initiatief of op bevel van superieuren. “Ongeïdentificeerde” personen stalen nog eens 1.878 dossiers, zo meldde de SRI-woordvoerder. (Reuters, AFP, AP)