Pakhoed wilde eigen identiteit niet prijsgeven; Havenfusie kreeg nooit echte kans

Al acht keer probeerden de havenbedrijven Pakhoed en Van Ommeren tot een fusie te komen. Dit keer mislukten de besprekingen omdat met name Pakhoed de eigen identiteit niet prijs wilde geven.

ROTTERDAM, 26 JUNI. “Dit is geen zaak van botsende ego's”, verklaarde Pakhoed-voorzitter Klaas Westdijk gisteren over het afspringen van de fusie met branchegenoot Van Ommeren. Maar wat was het dan wel? Analisten kregen tijdens een telefonische meeting met beide bedrijven het gevoel dat de eis van Brussel om 500.000 vierkante meter extra tankcapaciteit in te leveren hooguit de aanleiding tot het afblazen van de fusie is geweest, niet de werkelijke reden.

Zeven eerdere pogingen om tot een fusie te komen leden in het verleden tussen beide bedrijven al schipbreuk. Voornamelijk door de cultuurverschillen tussen Pakhoed (voortgekomen uit de opslag- en stuwadoorsbedrijven) en Van Ommeren (waar altijd een sterke rederscultuur heeft geheerst). Bij de onderlinge besprekingen stond het eigen bedrijf centraal en niet de fusiegedachte.

Het boterde volgens betrokkenen tijdens de onderhandelingen ook dit keer op detailpunten al veel langer niet tussen de vertegenwoordigers van Pakhoed en Van Ommeren, dat zich van de twee partijen nog het meest soepel opstelde en nog het meest onderhandelde vanuit de fusie-gedachte. “Ik vind het daarom een beetje kleingeestig wat Pakhoed nu doet”, zegt Cees Haasnoot, directeur bij Effectenbank Stroeve. “Wat opvalt is dat Pakhoed het altijd maar heeft over 'wij moeten te veel inleveren'. Terwijl het woord 'wij' hier toch niet op zijn plaats is als je gezamenlijk aan een fusie werkt.”

Het feit dat er 500.000 kubieke meter extra tankopslagcapaciteit ingeleverd moest worden kon normaal gesproken geen breekpunt zijn voor het nieuwe Vopak, dat over de hele wereld over een tankopslag van 30 miljoen vierkante meter beschikt. Maar Pakhoed constateerde dat door de eis om haar terminal in de Botlek te verkopen de fusielasten erg eenzijdig op haar begonnen te drukken. Terwijl Van Ommeren - dat in een eerder onderhandelingsstadium het grootste gedeelte van zijn tankcapaciteit in Rotterdam had ingeleverd - daarvan nooit een breekpunt heeft gemaakt. Het vormde een essentieel verschil in mentaliteit tussen de twee.

“Wat volgens mij daarom veel zwaarder woog is dat Pakhoed al geruime tijd zijn twijfels had over het slagen van de fusie”, zegt een analist. “Wanneer de fusie in een later stadium alsnog was mislukt dan zou Pakhoed wel anderhalf miljoen kubieke meter tankopslag in de Botlek zijn kwijtgeweest. Dat risico wilden ze domweg niet nemen.”

Niettemin is er volgens de financiële wereld een unieke kans gemist. “Je houdt weliswaar twee sterke bedrijven over die ook op eigen kracht succesvol door kunnen gaan”, zegt Haasnoot van Effectenbank Stroeve. , “maar bij deze fusie was één plus één absoluut drie geweest.

De groeimogelijkheden van beide bedrijven zijn door de mislukte fusie ernstig gestagneerd. Vooral het grotere Pakhoed is door aankopen van bedrijven in de chemische distributie als Lambert Rivière uit Frankrijk en Univar (VS) spectaculair gegroeid. Die acquisities hebben veel geld verslonden. De riante kaspositie van Van Ommeren, dat zich volledig heeft teruggetrokken op haar kernactviteiten tankopslag, tankvaart en logistiek, had Vopak in staat gesteld de komende jaren een bedrag tussen de 1,5 en 2 miljard te investeren zonder dat een beroep had hoeven te worden gedaan op vreemd vermogen. Vooral in tankopslag en chemische distributie zou fors worden geïnvesteerd. Beide bedrijven konden hun grote klanten wereldwijd logistieke dienstverlening aanbieden die ze op eigen kracht nooit kunnen realiseren.

Van Ommeren moet nu op zoek naar nieuwe groeikernen, met name in de scheepvaart kan het bedrijf niet explosief groeien. Pakhoed heeft voor verdere groei dringend behoefte aan nieuw kapitaal. Pakhoed is in chemische distributie nummer één in de wereld. In tankopslag nummer twee. “Wij kunnen moeiteloos toegang krijgen tot de kapitaalmarkt”, zegt Westdijk. “Daar maak ik me geen zorgen over.