Mexico geeft Nederland in tweede helft les in strijdvaardigheid; Mooi-weer-voetbal Oranje afgestraft

SAINT-ETIENNE, 26 JUNI. Verschillende toptrainers, zoals Morten Olsen van Ajax, voorspelden voor het WK al dat het Nederlands elftal in het toernooi om de wereldbeker ten onder zou gaan aan een slappe mentaliteit. Zelfs Mexico, toch geen toonaangevend voetballand, gaf Oranje gisteren een lesje in strijdvaardigheid. Uit de wijze waarop het team van Guus Hiddink in de tweede helft een 2-0 voorsprong weggaf, bleek karakterloosheid en een gebrek aan vechtlust. Mooi-weer-voetbal op het verkeerde moment.

Oranje werd dank zij een voordelig doelsaldo nog poulewinnaar. Maar met twee gelijke spelen en een weliswaar forse zege op voetbaldwerg Zuid-Korea is het optreden van het Nederlands elftal in groep E allerminst overtuigend geweest. Slechts bij vlagen vertoonde het spel een hoog niveau. Voor een klompendans is het beslist nog te vroeg.

Het gezicht van assistent-bondscoach Johan Neeskens stond na de vertoning in het stadion van Saint-Etienne op storm. De voormalige sloper van het middenveld, die de patatgeneratie op de trainingspartijtjes nog steeds zijn tanden toont, had het allemaal met lede ogen aangezien. “Het is onbegrijpelijk. Als je zag hoe we in de eerste helft domineerden, dan mag je niet meer gelijkspelen. We zullen nog eens goed de videobeelden moeten bestuderen. Als daaruit blijkt dat we de overwinning hebben weggegeven door een gebrek aan mentaliteit, moeten we eens goed met de groep praten.”

Ook de verantwoordelijke coach, Guus Hiddink, beloofde de negatieve aspecten van dit duel tegen het licht te houden. “We zullen kijken wat we nog kunnen verbeteren. Maar je moet dit gelijkspel niet als een domper zien. We hebben wél de volgende ronde bereikt. We moeten niet te kritisch worden. In Spanje zouden ze je voor gek verklaren. Al hebben we vanavond natuurlijk niet goed gespeeld. Alleen in de eerste tien minuten na rust vond ik dat we naar behoren draaiden.”

Realistisch gezien is het Nederlands elftal in deze vorm en met deze instelling geen lang leven meer beschoren in La Coupe du Monde. Als de uitschakeling maandag niet wacht tegen Joegoslavië dan volgt die wel in de kwartfinales, wellicht tegen Argentinië. Oranje heeft een keur aan zeer begaafde voetballers die vooral uitblinken in balbehandeling en tactisch inzicht, maar als het op vechtvoetbal aankomt tellen vaak andere wetten. Dan openbaart zich plotseling een mentale weekheid. Mexico, dat streed voor een laatste kans en niet wilde riskeren dat België hen zou achterhalen, drukte het ongeconcentreerde Nederlands elftal in de tweede helft na tien minuten brutaal terug op eigen helft. Dat resulteerde in twee treffers, want de Nederlanders lieten zich als makke lammeren naar het eigen strafschopgebied dirigeren. De gelijkmaker viel weliswaar in de 94ste minuut, maar dat doelpunt was zeker niet onverdiend. Mexico vocht op z'n tandvlees met tien man om te overleven. Aan het doelpunt van Hernandez ging overigens een fout van Stam vooraf en ook doelman Van der Sar greep niet adequaat in. Eerder had Stam geluk dat een buitenspeldoelpunt van Blanco door de Spaanse grensrechter werd opgemerkt. De verdediger van 35 miljoen dekte de Mexicaan op de witte voetbalschoenen aan de verkeerde kant.

Veel spelers van Oranje bleven onder hun niveau. Ronald de Boer leed weer onverantwoord veel balverlies aan de rechterkant. Het is de vraag hoe lang Hiddink de Ajacied met de fluwelen pass nog laat doormodderen op die vleugel. De overbelaste Overmars kon in de tweede helft weinig meer afdwingen. Ook Bergkamp liet, nadat hij tien minuten na rust een perfecte pass gaf waaruit Cocu op de lat schoot, weinig meer zien. De balcontrole van de spitsen was zwak. Hierdoor kwam het middenveld onder druk te staan. Daar liep Davids, in de eerste helft nog dominant, verloren tussen de linies.

De volstrekt onbekwame arbiter Al Zeid uit Saoedi-Arabië zorgde voor onrust in de Nederlandse defensie. In de eerste helft had hij Numan en Stam wat overdreven streng gele kaarten gegeven. De Schwalbe van Hernandez, die al geel had, werd niet bestraft. Het scheelde de Mexicanen een rode kaart. Hiddink wilde risico's op een schorsing zoveel mogelijk beperken en bracht Bogarde in de ploeg voor Numan. Bogarde zaaide echter veel onrust in de Nederlandse defensie. Hij veroorzaakte bijna een strafschop en tastte volledig mis bij het eerste Mexicaanse doelpunt, een kopbal van Pelaez. Hiddink had Winter, die de eerste twee wedstrijden betrekkelijk foutloos speelde, aanvankelijk buiten de ploeg gelaten en Reiziger weer als rechtsback opgesteld. Dat kwam omdat hij de Midden-Amerikanen met drie aanvallers verwachtte onder wie linkerspits Blanco. Pas later in de wedstrijd speelde de veelzijdige voetballer op die flank. Op rechts week Blanco veel van de vleugel af waardoor het centrum van de Nederlandse defensie zwaar werd belast.

Hiddink greep niet in toen Pelaez in de 55ste minuut als extra spits in het veld kwam. De Mexicanen konden va banque spelen, zonder dat Oranje profiteerde van de ontstane ruimte. De Nederlanders zwalkten stuurloos rond en lieten zich makkelijk terugdrukken. Winter kwam in de ploeg voor Jonk die na de dood van een goede vriend, eerder deze week, emotioneel en fysiek kapot was. Maar ook de Inter-speler deelde in de malaise. De komst van Hasselbaink voor Bergkamp bleek evenmin een verbetering. Met een gevoel van onzekerheid gaat Oranje naar de achtste finales. Wellicht is de waarschuwing van de Mexicanen nog ergens goed voor geweest.

In tegenstelling tot de eerste twee groepswedstrijden kwam het Nederlands elftal snel op voorsprong. Bergkamp speelde al in de vijfde minuut direct door op Cocu, die de bal strak in de hoek schoot: 1-0. Mexico wist in de eerste helft slechts gevaar te stichten met een hard schot van Ramirez. In de twintigste minuut vergrootte Oranje zijn voorsprong door een doelpunt van Ronald de Boer die na aangeven van Cocu een actie maakte op de rand van het strafschopgebied en door de benen van een tegenstander via binnenkant paal 2-0 aantekende. Kort voor rust kreeg Overmars nog een kans op 3-0, maar de linkerspits wilde de bal te mooi over doelman Campos liften.

In de tweede helft had het offensief van de Mexicanen een kwartier voor tijd voor het eerst succes. Pelaez kopte een corner in die door een groot aantal Nederlanders voor het doel werd gemist. Daarna ging Mexico op jacht naar de gelijkmaker. Die viel in de laatste seconde van het duel. Hernandez profiteerde bij een hoge bal van een fout van Stam. Van der Sar kwam te laat uit zijn doel. Mexico speelde de laatste vijf minuten met tien man. Ramirez was van het veld gestuurd na kritiek op de arbiter, die een treffer van Blanco terecht wegens buitenspel had afgekeurd. De teleurstelling bij sommige Oranje-spelers was zo groot dat ze geen zin hadden afscheid te nemen van het legioen op de tribunes. Pas na aandringen van bondscoach Hiddink liepen ze ontgoocheld naar de Nederlandse toeschouwers.