Logistiek heeft haar imago niet mee

TNT Post Groep (TPG) profileert zichzelf in de aanloop naar de beursgang als hèt bedrijf voor global express, logistics and mail - een pakjesdienst, logistieke diensten en Tante Pos. Logistiek, goed voor 13 procent van de omzet, is de kleinste van de drie, maar wel de markt waar TPG de meeste groei verwacht. De overname, anderhalf jaar geleden, van het wereldwijd vertakte, van oorsprong Australische TNT zette, toen nog, PTT Post in één klap op de logistieke kaart. Sindsdien stort TPG zich op de markt van, kort gezegd, het vervoeren van goederen van A naar B.

Op het eerste gezicht niet bepaald booming business. De winstmarges in de branche zijn niet bijster groot, en het lijkt erop dat verder weinig eer te behalen valt aan opslag en transport van goederen. Wat is nou modern, vooruitstrevend, innovatief en hightech aan logistiek?

Alles, vindt TPG. Alleen: “Logistiek mist het juiste imago”, volgens Maddalena Marcone van TNT Zuid-Europa. En imago, daar moet je het bij een beursgang nou net van hebben als bedrijf. TPG laat dan ook graag zien, waar ze goed in is: distributie sneller en goedkoper maken. Zo veel sneller en zo veel goedkoper zelfs, dat het voor multinationals de moeite waard wordt om het wereldwijde netwerk van TPG te benutten voor de verspreiding van hun producten, in plaats van die zelf te distribueren.

In de Angelsaksische wereld is het al heel gewoon dat bedrijven zich beperken tot hun kernactiviteit en dat ze alles daaromheen, van de catering tot de logistiek, zo veel mogelijk uitbesteden. “Steeds meer Europese bedrijven doen het nu ook. In Noord-Europa zijn ze al vergevorderd, Zuid-Europa begint nu te komen”, zegt directeur Fausto Forti van TNT Automotive Logistics, de grootste logistieke tak van TNT Zuid-Europa.

Automotive Logistics van TNT heeft zich in Italië, Frankrijk en Spanje geworteld in de auto-industrie. Een groot deel van de distributie van onderdelen van Volkswagen, Seat en Fiat (inclusief Alfa Romeo en Lancia) is in handen van TNT. Wereldwijd verzorgt TNT voor veertien autofabrikanten, waaronder Ford, Rover en Toyota, een gedeelte van de distributie.

Fiat, in Italië, is de grootste klant van Automotive, goed voor tweederde van de 700 miljoen gulden omzet van het bedrijfsonderdeel. Het hoofdkantoor in Volvera (bij Turijn) staat zelfs op Fiat-terrein, ingeklemd tussen een gigantisch wagenpark met duizenden gloednieuwe Fiat bedrijfs- en personenauto's en een 175.000 vierkante meter grote opslagloods vol Fiat en Alfa Romeo reserve-onderdelen. De auto's komen recht uit de twee Fiat-fabrieken in Mirafori (bij Milaan) en Rivalta (bij Turijn), de 180.000 verschillende reserve-onderdelen zijn door TNT van de toeleveranciers naar het centrale opslagpunt vervoerd en staan klaar om, al dan niet via een van de tien andere distributiecentra in Europa, naar autodealers gebracht te worden, ook door TNT.

“Uit alle onderdelen die hier liggen zouden bijna complete auto's gemaakt kunnen worden. Alleen stoelen hebben we hier niet”, zegt Forti, als hij trots door het van Fiat geleaste magazijn loopt. Hij wijst tal van “creatieve oplossingen” aan om zo spaarzaam mogelijk met ruimte om te gaan. Zo staan alle tien meter hoge stellingen, vol met in TNT-oranje geschilderde latjes betimmerde kisten, op wielen. Zo zijn ze verplaatsbaar én je kunt ze allemaal tegen elkaar aan zetten, zodat je er tussenin geen gangen meer nodig hebt. “Dat scheelt meer dan vijftig procent ruimte”, aldus Forti.

Zo mogelijk nog geavanceerder is het robotgestuurde deel van het magazijn. 124.000 'magazijnlocaties' op anderhalve hectare opslagruimte van 27 meter hoog worden volledig door robots bestierd. “En drie man die de boel in de gaten houden”, zegt Forti, “dat is nog eens efficiënt.” Modern is het niet, de robotgestuurde opslag dateert al van 1974.

Het magazijn bevat ook gedeeltes waar alles nog puur handwerk is. Zoals het inpakken van kleine onderdelen en het terugsturen van defecte onderdelen aan de leverancier. Naast de drie werknemers die de robots aansturen, werken er zo nog ruim driehonderd anderen in het magazijn. TNT Automotive heeft in Italië 1.200 mensen in dienst, in heel Europa het dubbele.

In oktober komen daar nog eens 2.000 nieuwe werknemers bij, als TNT zijn activiteiten voor Fiat verder uitbreidt. Automotive Logistics neemt dan, naast de verspreiding van reserve-onderdelen aan dealers, ook de belevering op zich van onderdelen aan twee Fiatfabrieken in Noord-Italië. Deze nieuwe order levert TNT Automotive jaarlijks 300 miljoen op, waardoor de omzet volgend jaar boven een miljard gulden uitkomt, de helft van de totale omzet van TPG uit logistiek. TPG als geheel behaalde in 1997 15,1 miljard omzet. TNT belevert al andere fabrieken van Fiat, onder meer in Polen. Dat gaat voor een deel per trein. De Italiaanse spoorwegen hebben daarvoor een directe spoorverbinding aangelegd die dwars door de opslagloods van TNT in Volvera loopt. TNT levert de fabriek in Polen, net als die in Brazilië, zelfs complete 'bouwpakketten' voor de vervaardiging van Fiats.

Fiat heeft de volledige distributie van onderdelen die fabrieken in en uit gaan uitbesteed. Alleen het transport van fabrieksklare auto's naar dealers doet de fabrikant nog zelf. “Dat is een andere tak van sport”, zegt Forti. “Daar zijn speciale opleggers voor nodig, die wij niet hebben.”

TPG aast op meer bedrijven die hun logistiek de deur uit doen. Zo is het concern in de race voor een order van Toyotafabrieken in Frankrijk. Orders 'wegkapen' bij concurrerende vervoerders is er overigens niet bij, daarvoor is een bedrijf dat zijn logistiek eenmaal heeft uitbesteed volgens Forti te veel gebonden aan de uitvoerder daarvan. “Wij zoeken onze groei vooral in het overnemen van de logistiek van bedrijven die dat nu nog zelf doen. Daar moeten we tegen concurreren.”

    • Jochen van Barschot