Conflict in formatie; PvdA wil extra geld uittrekken

DEN HAAG, 26 JUNI. De PvdA stuit bij de onderhandelingen over een nieuw kabinet op verzet van VVD en D66 om extra geld uit te trekken voor nieuwe overheidsuitgaven. Ook de informateurs wijzen de claims van de PvdA vooralsnog af.

Wallage, Bolkestein en De Graaf bleven het gisteren verregaand oneens over de gewenste omvang van de overheidsuitgaven in de komende vier jaar. De PvdA wil minder bezuinigen en meer geld uittrekken voor onderwijs en zorg dan VVD en D66. De partij wil met name in het eerste jaar, waarin een forse economische groei is voorzien, ruimte voor nieuw beleid scheppen.

“Wij willen een andere start maken dan bij Paars I”, zei Wallage gisteren na afloop van de besprekingen. Destijds werden flinke bezuinigingen afgesproken en was aanvankelijk weinig ruimte voor nieuw beleid. Uit zijn fractie heeft Wallage een reeks wensen meegekregen voor extra uitgaven.

De VVD verzet zich sterk tegen de opstelling van de PvdA. De partij houdt strikt vast aan de zogeheten Zalm-norm, waarbij nieuwe uitgaven eerst verdiend moeten worden. “Wij houden vast aan financiële soberheid”, zei VVD-onderhandelaar Bolkestein na de besprekingen. Bij VVD en ook bij D66 bestond er gisteren irritatie over dat de PvdA-claims publiekelijk bekend werden. “Ik hou niet van onderhandelingen via de media”, zei D66-onderhandelaar De Graaf.

De besprekingen over het financiële kader betreffen, zoals de partijen zeggen, “het hart van het regeerakkoord”. In de kring van de informateurs werd gisteren niet verwacht dat hierover al snel overeenstemming wordt bereikt. De afspraken over het financiële kader bepalen hoeveel ruimte er is voor nieuwe uitgaven, waarover de onderhandelaars eerder al voorlopige afspraken maakten.

Kamerleden van PvdA, VVD en D66 zijn het er gisteren in een advies aan de onderhandelaars van hun partijen wel over eens geworden dat de keuringsregels bij arbeidsongeschiktheid duidelijker moeten worden. In een aantal gevallen zouden WAO'ers vaker herkeurd moeten worden. Het aantal uitkeringen kan dan omlaag, wat op termijn een besparing van 700 miljoen gulden zou opleveren.

Over het budget voor Ontwikkelingssamenwerking hebben de drie partijen nog altijd geen overeenstemming bereikt. Fractiespecialisten van PvdA, VVD en D66 hebben dit aan de informateurs laten weten. De partijen blijven alle drie bij hun eigen standpunt: de VVD wil een verlaging van het budget (0,7 procent van het bruto binnenlands product), de PvdA wil minimaal een percentage van 0,9 van het BBP en D66 houdt vast aan het huidige percentage van 0,8. Vooral de VVD is ongelukkig dat een akkoord niet mogelijk bleek en verwijt de PvdA een onrealistische opstelling. De onderhandelaars van de drie partijen moeten nu zelf een afspraak maken. Het is waarschijnlijk dat zij deze kwestie overlaten aan de drie informateurs.