Kauwgom zorgt voor minidrama

Voorstelling: Onderweg, door Stichting Arnhemse Theaterinitiatieven. Spel: Wim Bouwens, David Eeles, Jan van Eijndthoven, Monique Kuijpers, Michiel Nooter, Henk de Reus. Regie: Willibrord Keesen. Licht: Dan Rapaport. Gezien: 24/6 Schouwburg Arnhem. T/m 4/7 aldaar; inl (026) 4437343.

In de voorstelling Onderweg wordt zo zacht gemompeld dat je het volgen van de dialogen wel kunt vergeten. Dat is hier geen onmacht, dat is een strategie. We zijn nu gedwongen te kíjken.

Naar de ruimte bijvoorbeeld, die aan een stationsrestauratie doet denken. Een bar, broodjes onder een stolp, witte koppen en schotels. Een vitrine en strak in het gelid staande vierkante tafels. Dit is het rijk van de serveerster. Zij schuift de stoelen aan, poetst de vitrine, voorziet de tafels van verboden-te-roken-bordjes.

Dan komen de klanten. Mannen met schoudertassen, met rammelende autosleutels, met veel of weinig tijd. Zo op het eerste gezicht beelden de acteurs en die ene actrice niets anders uit dan de alledaagse monotonie, want de meeste van hun handelingen herhalen ze vier of vijf keer. Vier of vijf keer wiebelt de serveerster met haar kont bij het poetsen van de vitrine. Vier of vijf keer pleurt een bezorger een pak gedeukte bierblikjes op de bar zonder de serveerster te groeten. Vier of vijf keer struikelt de man van de autosleutels over de schoudertassen.

Pas op het tweede gezicht, dat wil zeggen: als je het patroon door hebt, ontdek je de variaties. En ook die zijn dubbelzinnig. De man die verstrikt raakt in de draden van zijn eigen kauwgom zorgt niet alleen voor een aardige gag maar ook voor een gecompliceerd minidrama. Juist omdát hij in zijn benarde situatie niet gecompliceerd of dramatisch wil doen, maakt hij het zichzelf razend moeilijk. Zo nonchalant mogelijk sluipt hij naar de wc, maar zijn ontwijkende blik verraadt bedrukking en schaamte.

Onder de stille oppervlakte gisten de emoties. Kern van die kleine, misschien onzinnige emoties is een grote onzekerheid. Uit onzekerheid proberen de constant blunderende serveerster en haar klanten het hoofd koel te houden, autoriteit te demonstreren, ongehoorzaam te zijn en ga zo maar door. Regisseur Willibrord Keesen koos niet voor de harde humor die we kennen van zijn Paul-Pourveur-ensceneringen maar voor mild absurdisme in de vorm van een brave etude.

    • Anneriek de Jong