Hoedt u voor rondvliegende bubbels!

Wat is het verschil tussen champagne en mousserende wijn? Waarom zijn al te spetterende belletjes niet goed? Een aantal feiten over mousserende wijn op een rijtje.

Tel. De Gouden Ton: Den Haag 070-3469216, Amsterdam 020-6796231, Nijmegen 024-3888979, Oosterhout 0162-452337

Champagne is de enige drank waarbij een vrouw mooi blijft, aldus Marie Antoinette, die al die schoonheid vervolgens onder de guillotine zag verdwijnen. Champagne stijgt door de koolzuur inderdaad minder snel naar het hoofd dan 'stille' wijn en daarom krijgen vrouwen - die eerder dan mannen last krijgen van alcohol - minder ontsierende blosjes en rode vlekjes in de hals.

De Engelsen, en niet de Fransen, waren de eersten om te genieten van dat feestelijke gebruis in het glas en vooral van de knal van de kurk, iets waarvoor men in de 18de eeuw zelfs speciale champagneparty's organiseerde. Zodra het commerciële succes van de bruisende wijn was ontdekt, ging men in de Champagne op zoek naar methoden om de onstuimige werkingen van de natuur onder controle te krijgen - en dat was niet eenvoudig, want in een fles champagne die weer is gaan gisten, staat een druk tot zes atmosfeer. Pas in de loop van de 19de eeuw hoefde de keldermeester geen masker meer op om zijn gezicht te beschermen tegen mogelijk exploderend glas.

In deze eeuw heeft champagne zijn alleenrecht als mousserende wijn verloren, hoewel de naam voortreffelijk wordt beschermd. Andere streken in Frankrijk en andere landen brengen mousserende wijnen op de markt, vaak tegen lagere prijzen. Hoewel er niets boven een echte champagne gaat (maar daar speelt een stukje emotie in mee), bieden de wijnen die volgens de méthode traditionelle (de term methode champenoise mag sinds vorig jaar niet meer worden gebruikt ter bescherming van de champagne) - dus in grote lijnen op de wijze van champagne, maar buiten de streek - een prima alternatief. Een laat ontbijt op zondag op het terras, vergezeld van een goed glas mousserende wijn - dat is de zomer ten top. Gezien hun eetlust opwekkende werking kan men een mousserende wijn of champagne ook probleemloos laten overgaan van aperitief in maaltijdwijn.

Een klassieke champagne is een blend van chardonnay, pinot noir en pinot meunier druiven. Elk dragen ze iets bij: fruittonen, goede zuren, concentraat, levendigheid, kracht, finesse en rijpingspotentieel. Sommige champagnehuizen maken een exclusieve Blanc de Blancs, alleen van chardonnay. Let goed op de belletjes: denk niet dat u een goed glas mousserende wijn drinkt als de bubbels u om de oren vliegen. Integendeel, waarschijnlijk is daar kunstmatig koolzuur aan toegevoegd voor het effect. Een goede mousserende wijn heeft een rustige mousse, een constante pareling van belletjes van onder uit het glas naar de rand, waar ze een ononderbroken rand moeten vormen, de cordon. Om zo'n mousse te ontwikkelen moet de wijn jaren op zijn lie (het bezinksel van organisch materiaal in de fles) hebben gelegen.

De streken buiten de Champagne die mousserende wijn maken, kunnen kiezen uit grofweg twee productiemethoden: òf van lokale druiven òf van druiven voor de klassieke blend. In Europa vinden we vooral veel mousserende wijnen met eigen druivenrassen. In de Elzas is dit de Crémant d'Alsace, gemaakt van riesling, een heerlijke, strakdroge wijn. De Crémant de Bourgogne wordt van chardonnay gemaakt - met crème de cassis kan men er een alternatieve Kir Royale van maken. Aan de Loire, bij Saumur, wordt van de chenindruif mousserende wijn gemaakt. De bekendste is Veuve Amiot, maar kleinere producenten als Beaumard en Langlois Château bieden een interessanter glas. Uit Zuid-Frankrijk komt de fruitige Blanquette de Limoux, gemaakt van de mauzacdruif: zeer geschikt voor een zomers tussendoortje. De Noord-Italiaanse Moscato d'Asti is heerlijk bij bijvoorbeeld een fris aardbeiendessert.

Buiten de Champagne genieten de Spaanse Cava-wijnen uit de streek Penedès wellicht de grootste bekendheid als mousserende wijn. Ze worden meestal gemaakt van een blend van xarello, parellada en maccabeo, maar de chardonnay rukt hier op en wordt onder andere door Codorniú aan de blend toegevoegd.

Duitsland en Oostenrijk brengen mousserende wijn onder de naam Sekt op de markt. Huizen als Deinhard en Schlumberger maken een goed product, met voldoende levendigheid en een behoorlijke 'doordrinkfactor'. Sekt wordt gemaakt van riesling of Welschriesling (Oostenrijk), soms ook van pinot blanc.

Bijzonder mooie mousserende wijnen komen tegenwoordig uit Californië. Geen wonder: enkele Franse champagnehuizen hebben daar geïnvesteerd (onder andere Mumm), evenals enkele van oorspong Duitse wijnhuizen, zoals Schramsberger. In Californië wordt het champagnemodel nagestreefd: de wijnen worden veelal van de klassieke blend gemaakt, maar er zijn ook Blancs de Blanc op de markt en zelfs Blancs de Noir (helemaal van pinot noir druiven gemaakt).

Voor wie aan dit artikel een bruisend gevoel overgehouden heeft, volgen hier wat kooptips: een mooie kwaliteitschampagne - zoals Moët & Chandon, Charles Heidsieck, Laurent Perrier - kost zo'n ƒ 50 tot ƒ 60, maar dan heeft u ook the real thing. Bij de grotere Albert Heijn winkels is het uitstekende merk Nicolas Feuillatte te koop voor ƒ 44. Dichtbij deze kwaliteit komt de Californische Cuvée Napa van Mumm (circa ƒ 30, onder meer bij Gall & Gall). Verfrissend zijn ook de Il Grigio Spumante Brut uit het Noord-Italiaanse Friuli (± ƒ 20, verkrijgbaar bij De Gouden Ton) of de Crémant de Loire 'Carte Turquoise' (± ƒ 22, De Gouden Ton).

    • Lucette M. Faber