Borrelen in het belastingkantoor

Stadscafé Oenemastate Gemeente-plein 33 Heerenveen Tel. 0513-651112 Open: di/wo 10-23u, do t/m zo 10-01u

Oenemastate, het klinkt als een carnavalsnaam van een Brabantse stad. Niets is minder waar: het onderwerp van deze Entre Nous bevindt zich in Heerenveen, in het minder frivole noorden des lands, en de naam is permanent in gebruik. 'Oenemastate' is een samentrekking van de familienaam Oenema en het herenhuis dat deze familie bewoonde: de 'state', zoiets als het Britse estate. Het pand dat, om het woord 'statig' niet te gebruiken, als 'monumentaal' valt te omschrijven, is omstreeks 1640 gebouwd door Aurelius van Oenema. Dat is vast één van de Heeren van het Veen. Friesland is rijk aan dergelijke staten, maar die van Oenema is ongetwijfeld een van de mooiere.

De meeste van die Friese staten zijn nog steeds particulier bewoond, maar sommige hebben een andere bestemming gekregen. Zo ook het in de binnenstad van Heerenveen gelegen Oenemastate, dat zich sinds 1995 'stadscafé' noemt. Daarvóór is het nog een tijdje belastingkantoor geweest, wat meteen de aanduidingen op de menukaart verklaart: 'drankaangifte' en 'menuaangifte' - horecahumor, het blijft iets eigenaardigs houden.

Of het ook het stadscafé is, is de vraag. Want op de zwoele vrijdagavond van ons bezoek is het er nogal gastvrij - in de zin dat het er vrij van gasten is. Er zit een stelletje waarvan de houdbaarheidsdatum bijna verstreken is - en ze weten 't - en wat mensen van middelbare leeftijd. Dorstig Heerenveen bevindt zich blijkens onze rondwandeling vooral op de Oude Koemarkt, een paar keer linksaf-rechtsaf verwijderd van het Gemeenteplein waaraan Oenemastate is gelegen. Misschien is de troosteloze uniformiteit van de middenstand debet aan de stilte bij Oenemastate, het verguisde 'Blokker-effect', waardoor ook elders in het land een treurige eentonigheid over de binnensteden is neergedaald. Althans, het uitzicht van het stadscafé is met een Randstad, een Kijkshop, een Le Drugstore, een Chinees en nog wat nieuwerwetse franchise-puien allesbehalve aanlokkelijk te noemen.

Het interieur van stadscafé Oenemastate is verdeeld in een eetgedeelte ter linkerzijde en een drinkgedeelte aan de rechterkant. Dat het hier grote en vooral hoge woonvertrekken betrof, is nog goed te zien. Achterin bevindt zich de huurbare 'Plafond-zaal', waar in 1930 bij een verbouwing een zeventiende-eeuwse schildering tevoorschijn kwam.

De oude inrichting - open haard, houten vloer en stevige houten tafels - is waar mogelijk gehandhaafd, met hier en daar wat modern lampwerk. En daar is niks op aan te merken, zij het dat de vale aanslag van de belastingambtenarensigarettenrook op de voorheen witte muren wat ons betreft best wat grondiger had kunnen worden weggekwast. Op de kaart - inderdaad, de 'menuaangifte' - die door de niet heel ervaren, maar wel uiterst voorkomende bediening wordt gebracht, treffen we een slordige honderd gerechten. Ze variëren van salades, lunchgerechten, tussendoortjes tot roerbak-, vis- en vleesgerechten. Er zijn veel evergreens, zoals allerhande uitsmijters, Russisch ei met toast, lamskoteletten met kruidenboter, Dame Blanche - allemaal tegen redelijke prijzen overigens.

Maar er moet iemand in de keuken zijn die ook van spannender dingen houdt, want er is ook lamshaas met sinaasappel-kerriesaus (ƒ 32,50) en heekfilet met honing-saffraansaus (ƒ 26). En op het bord met weekaanbiedingen staat zelfs 'salade haring-pasta', maar dat gaat ons even iets te ver: als er net nieuwe haring wordt aangevoerd, moet je die niet door de pasta mikken. We nemen een tournedos met kruidenboter à ƒ 39 en de heekfilet.

We zullen er niet omheen draaien: beide vielen een beetje tegen. De tournedos was prima, maar dat kon niet worden gezegd van de verschillende soorten garnituur. Door de rabarber leek een eetlepel aardbeienjam geroerd: te zoet. De grauwige witlof met kaas had te lang in de magnetron gestaan en het mengsel van zilveruitjes, rozijnen, schijfjes augurk, flinters ananas en reepjes koolbladeren hoefde wat ons betreft ook niet. De heekfilet zelf was in orde, maar de saus smaakte - misschien is het niet waar, maar zo proefde het echt! - naar mango en alsof hij uit een potje kwam. Maar met de fles witte Italiaanse Treveigiana, daar was niks mis mee.

    • Menno Steketee