Optimisme onder kunstkopers; 'Moderne' en 'behoudende' galeries verzoend op Kunstrai

Kunstrai, Parkhal, (Hal 8) Rai, Amsterdam. T/m 28 juni. Wo 24 juni 11-19u, do 25 juni van 11-22u, vr t/m zo 11-22u. Toegangsprijs 20 gulden. CJP/Pas 65 ƒ 17,50.

AMSTERDAM, 24 JUNI. In een van de kleinste stands op de Kunstrai is het zo druk dat het lijkt of er kunstwerken worden weggegeven. En eigenlijk is dat ook zo: de Federatie Kunstuitleen heeft een beeld van Wim T. Schippers geëxposeerd, dat een van de bezoekers een jaar lang gratis in huis kan krijgen. Maar daarvoor moet hij eerst, in een prijsvraag, raden hoe zwaar het ding is, en dat valt niet mee. Het is zo'n typische Schippers-assemblage, die langzaam ronddraait en waarin een stalen paal verwerkt zit, veel hout, een sjaaltje, schelpen en een blok 'dat best wel eens marmer' zou kunnen zijn, zoals een van de toeschouwers tegen zijn gezelschap mompelt. De kunstenaar staat ondertussen op de achtergrond en moedigt de bezoekers aan om toch vooral mee te doen: “Ja, ik weet het ook niet hoor.”

Wie altijd vond dat de Kunstrai een soort kermis is, kreeg gisteren, op de opening van het jaarlijkse evenement gelijk, maar niemand vond dat vervelend. De stemming was goed, de opening levendig. Burgemeester Patijn reikte de West Art of Now Award 1998 van 15.000 gulden uit aan Yvonne Dröge Wendel en er werd een 'artistieke modeshow' gehouden die extravagant genoeg was om de drommen bezoekers naar het middenplein van de hal te trekken. Maar vooral viel op dat, voor het eerst in jaren, zich een voorzichtig soort optimisme van de deelnemende galeries had meester gemaakt. De economie ontwikkelt zich voortvarend, en dus zijn zowel bedrijven als particuliere kopers volop in kunst geïnteresseerd - zelfs voor jonge, over het algemeen 'moeilijk verkoopbare kunst' begint de belangstelling te groeien.

Onder invloed van dat optimisme zijn ook de oude geschillen tussen galeries verdwenen. Waar tot voor kort de 'hippe' galeries nog een alternatieve beurs organiseerden in de Beurs van Berlage of op het Westergasfabriekterrein, staat iedereen nu weer broederlijk in dezelfde hal, al heeft er nog geen volledige integratie plaatsgevonden: de 'behoudende' galeries staan rechts en in het midden, de 'modernen' staan links. Daar staan ook verloren zonen als Galerie Onrust en Galerie Van Gelder tussen, die tot vorig jaar niet aan de Kunstrai meededen. Nog opvallender is echter de hernieuwde aanwezigheid van galerie The Living Room van Bart van de Ven. Op de Kunstrai van 1993 besloot Van de Ven zijn galerie, die in de jaren tachtig beroemd was geworden met kunstenaars als Rob Scholte en Peer Veneman, op te heffen. Nu, vijf jaar later, is hij weer terug, met dromerige, bijna surrealistische tekeningen en schilderijen van Giovanni Dalessi, Nour-Eddine Jarram en Pieter Alewijns.

Zijn oud-protégé Rob Scholte is ondertussen in een heel ander segment van de kunstmarkt terecht gekomen: van hem hangen twee nieuwe schilderijen (titel: Mondriaan Revisited) bij Jaski Art Gallery. Het is even wennen, dezeMondriaan-parodieën tussen de Appels, Corneilles, Luceberts en Jan Cremers, maar zelf zal Scholte er vast tevreden over zijn: beide schilderijen moeten 30.000 gulden per stuk opbrengen. Voor die prijs zouden ze best eens verkocht kunnen worden, want het publiek lijkt geleerd te hebben van de 'kunst-crash' van het einde van de jaren tachtig. Er mag dan weer plaats zijn voor 'jonge kunst', als er verkocht moet worden presenteren de galeries vooral schilderkunst en het liefst van 'grote namen.' Zo heeft galerie Willy Schoots uit Eindhoven zijn hele stand volgehangen met de enorme verfbouwsels van Bram Bogart en kan men zich bij Delaive uit Amsterdam een Sam Francis of een Kees van Dongen aanschaffen. Bij Art & Project hangen goede nieuwe schilderijen van Hans Broek, De Expeditie brengt Wim Jansen, Fons Welters heeft Gé-Karel van der Sterren. Rob Malasch' galerie Serieuze Zaken, komt, in het spoor van zijn 'succesnummer' Fang Lijun, met een nieuwe Chinees, Liu Ye, die kleine, Chinees uitziende engeltjes schildert die in met fel licht overstroomde ruimtes staan. Op de wanden achter hen hangen schilderijen van Mondriaan, of dingen die daarop lijken - het is een curieuze combinatie.

Voor wie dat allemaal te duur of te ingewikkeld is, is er gelukkig nog Peter Klashorst, die sinds het presenteren van de Teleac-cursus schilderen op zijn manier ook een beroemdheid is geworden. Op de opening schilderde hij zijn portretten 'live', vanaf het mini-prijsje van 150 gulden per stuk. Ook hier bleek dat het publiek het value for money-adagium goed in de oren had geknoopt - Klashorst kon blijven schilderen.