Marokkanen in slotminuut van de hemel in de hel

SAINT-ETIENNE, 24 JUNI. De jonge debutant bij Marokko op de reservebank hoorde de supporters uitbundig zingen en dacht dat kwalificatie voor de achtste finales van het WK voetbal een feit was. Tot de verpletterende boodschap uit Marseille langzaam tot Ali El Khattabi doordrong. Door de sensationele 2-1 overwinning van Noorwegen op het reeds geplaatste Brazilië had de 3-0 zege van Marokko in groep A op het zwakke Schotland geen waarde meer. “In een kwartier tijd veranderde het hoogtepunt uit mijn carrière in een dieptepunt”, stamelde de aanvaller van Heerenveen.

Bizarre taferelen had de 21-jarige spits aanschouwd in het Stade Geoffroy Guichard in St. Etienne na de dramatische uitschakeling van Marokko. De Marokkanen leefden in de veronderstelling dat de Brazilianen hen definitief over de drempel hadden geloodst, toen Bebeto de Noren op een 1-0 achterstand zette. “De spelers op het veld wisten wel dat het 1-1 was geworden, maar die stand was ook voldoende voor ons”, verzuchtte El Khattabi. De Marokkaanse doelman Driss Benzekri omhelsde in extase zijn teamgenoot Smahi Triki tot ook hij besefte dat de echte winnaars uit Noorwegen kwamen.

“Ik heb geen woorden om de sfeer in de kleedkamer te beschrijven”, zei El Khattabi. “We hebben Schotland overklast en toch verkeert iedereen in een grafstemming. Niemand weet raad met zijn gevoelens. Ik kan nog steeds niet geloven dat we er uit liggen.” Henri Michel, de Franse bondscoach in Marokkaanse dienst, was ervan overtuigd geweest dat de Noren het ongenaakbaar geachte Brazilië slechts “één keer in de één miljoen jaar zouden kunnen verslaan”. Maar hadden de Noren onlangs al niet een oefenwedstrijd tegen Ronaldo en de zijnen met 4-2 gewonnen? “Daarom rekenden wij juist op een wraakoefening van Brazilië”, vertelde El Khattabi.

Het mocht niet zo zijn en zo kende de droom van een in Schiedam geboren Marokkaan een wreed einde. “Het zal wel even duren voor ik trots ben op wat Marokko tijdens het WK heeft gepresteerd”, zei El Khattabi. “We hebben progressie getoond en daarom doet het ook zo'n pijn dat ik nu plotseling vakantie heb, terwijl een land als Chili met een punt minder dan wij wél tot de tweede ronde is doorgedrongen.” Op 2 juli dient hij nu de training bij Heerenveen te hervatten, al had hij zijn ploeggenoot Hans Vonk graag eerder ontmoet. “Dat hadden we nu eenmaal afgesproken nadat Marokko in de kwartfinales van de Afrika Cup door Zuid-Afrika was uitgeschakeld.”

Tegen Schotland kwam hij niet in actie en ook in de duels met Noorwegen en Brazilië werd El Khattabi nauwelijks speeltijd gegund. “Ik ben naar dit WK gekomen om te leren, ik heb genoten van elke minuut dat ik mocht spelen. Pas over vier jaar hoop ik dermate gerijpt te zijn dat de bondscoach niet meer om me heen kan. Mijn droomwens ging al in vervulling, toen ik voor het Marokkaanse elftal werd geselecteerd. Ik kreeg kippenvel voor mijn eerste interland tegen Togo, toen ik door 90.000 toeschouwers werd verwelkomd. Toen wist ik zeker dat ik de juiste keuze had gemaakt.”

Het Marokkaanse volkslied kent hij namelijk niet, al lag het Wilhelmus hem ook niet in de mond bestorven. Tijdens het WK voelt Ali El Khattabi zich een Marokkaanse Nederlander. Volgend seizoen beschouwt de kleine aanvaller zichzelf weer als een Nederlandse of een Friese Marokkaan als hij bij Heerenveen speelt. Maar nooit heeft hij gevreesd tussen twee werelden te moeten balanceren. “Als A-junior werd ik al door de KNVB benaderd om voor het Nederlandse jeugdteam te spelen”, vertelt hij. “Maar ik vond mezelf nog te jong om zo'n verstrekkende keuze te maken. Als kind maakt het je niet uit waar je wortels liggen. Ik ben nu eenmaal in Nederland geboren en ik had toch een ander beeld van Marokko dan de Marokkanen zelf.”

Zes jaar was hij niet meer in het land van zijn ouders geweest, toen Ali zelf constateerde “dat Marokko een modern land is geworden”, waar hij zich meteen thuis voelde. “Iedereen is vrij zijn religieuze gevoelens op zijn eigen manier te beleven, het wordt niet van bovenaf opgelegd. Ik heb dus geen cultuurschok beleefd. Ik weet dat Turkse voetballers die in Nederland zijn opgegroeid moeilijk kunnen aarden in hun vaderland. Maar ik heb me nooit buitengesloten gevoeld. Het belangrijkste is toch dat ik heb kunnen laten zien dat ik een volwaardig lid ben van de Marokkaanse WK-selectie.”

In die rol is hij tegen wil en dank een voorbeeld voor zijn generatiegenoten. El Khattabi voelt de pijn als Marokkaanse randgroepjongeren negatief in het nieuws komen, zoals onlangs tijdens de rellen in Amsterdam. “Maar ik wil niet dat van mij een idool word gemaakt. Ik heb mezelf bepaalde doelen gesteld in het leven en die wil ik bereiken. Als andere Marokkaanse jongeren zich daar aan op kunnen trekken, vind ik het prima. Ik heb op school natuurlijk genoeg jongens gekend die het niet hebben gemaakt, die wellicht aan de verkeerde kant van de maatschappij terecht zijn gekomen. Maar genoeg Marokkaanse jongeren in Nederland zijn wél doorgebroken. Zij tonen dat het ook anders kan.”

    • Robèrt Misset