'Leger Z-Afrika liet Machel doden'

JOHANNESBURG, 24 JUNI. De Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie (WVC) zegt over “nieuwe bewijzen” te beschikken dat het Zuid-Afrikaanse leger in 1986 een rol heeft gespeeld bij het vliegtuigongeluk waarbij de toenmalige president van Mozambique, Samora Machel, omkwam.

De commissie hoorde gisteren achter gesloten deuren Graça, de weduwe van Machel. Haar getuigenis en ander door de commissie verzameld bewijsmateriaal zijn “voldoende aanleiding” voor een nieuw officieel onderzoek naar de toedracht van het ongeluk, vindt de commissie.

Het hoofd onderzoek van de Waarheidscommissie, Dumisa Ntsebeza, zei gisteren dat “onze naspeuringen suggereren dat elementen van de South African Defense Force niet vrijuit gaan bij de zeer verdachte gebeurtenissen die leidden tot het ongeluk”.

Mozambique was destijds een van de 'frontlijnstaten' die steun gaven aan het verzet tegen het Zuid-Afrikaanse apartheidsbewind. De toenmalige president van Mozambique, Samora Machel, verleende het destijds buiten de wet gestelde Afrikaans Nationaal Congres (ANC) een uitvalsbasis voor guerrilla-acties tegen het blanke minderheidsbewind in Zuid-Afrika.

Machel en 33 anderen kwamen om toen hun vliegtuig neerstortte op het moment dat het over Zuid-Afrikaans grondgebied vloog. Een officieel onderzoek van het apartheidsbewind leidde tot de conclusie dat de crash te wijten was aan “slecht weer” en “fouten van de piloot”. President Nelson Mandela van Zuid-Afrika heeft gezegd geen geloof te hechten aan deze bevindingen en heeft beloofd dat de feiten alsnog boven water zullen komen.

Machels weduwe Graça, de nieuwe levensgezellin van Mandela, raakte gisteren overmand door emoties toen ze getuigde voor de Waarheidscommissie. Volgens een medewerker van de WVC twijfelt mevrouw Machel er niet aan dat haar echtgenoot het slachtoffer is van een samenzwering, waarbij agenten van het Zuid-Afrikaanse apartheidsbewind, Malawi en het toenmalige verzet in Mozambique zouden zijn betrokken. Graça Machel zou tijdens haar vier uur durende getuigenis tal van bijzonderheden hebben onthuld, zoals de namen van de samenzweerders en de data waarop zij bijeenkwamen om de moord op Machel voor te bereiden.

President Mandela heeft op de plaats van het vliegtuigongeluk een nationaal monument opgericht en heeft Machels weduwe persoonlijk vergezeld toen zij ter plaatse een saluut bracht aan haar omgekomen echtgenoot. (AP, Reuters)