Kabinet en Kamer akkoord; Urenco levert aan Taiwan uranium

DEN HAAG, 24 JUNI. Het kabinet stemt in met de leverantie van een hoeveelheid licht verrijkt uranium voor twee kerncentrales in Taiwan door het in Almelo gevestigde internationale consortium Urenco.

Dit hebben de ministers Wijers (Economische Zaken) en Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) eind vorige week in een brief aan de Tweede Kamer verklaard. Ook bij een meerderheid in de Tweede Kamer lijken geen zwaarwegende bezwaren te bestaan tegen de voorgenomen leverantie.

De ambassade van de Volksrepubliek China, die zich in de jaren tachtig fel heeft verzet tegen zulke leveranties aan Taiwan, wilde vanmiddag nog niet reageren op het nieuws. China beschouwt Taiwan als een integraal deel van China, dat zo snel mogelijk onder controle van Peking dient te worden gebracht. Het is voor het eerst sinds 1983 dat er weer serieus over Urenco-leveranties aan Taiwan wordt gesproken.

Over de exacte voorwaarden van de order wordt overigens nog onderhandeld met de Taiwan Power Company. De transactie zou een periode van tien jaar moeten beslaan. Over het bedrag dat met de order gemoeid is, wilde een woordvoerder van Urenco in Almelo vanmorgen geen mededelingen doen. Urenco heeft onlangs overigens ook een contract getekend met een Chinees nucleair bedrijf.

De twee Nederlandse ministers schrijven dat het om een belangrijke transactie gaat voor Urenco, een consortium waarin naast Nederland ook Duitsland en Groot-Brittannië deelnemen. De markt voor licht verrijkt uranium in het Verre Oosten is tot dusverre gedomineerd door de Verenigde Staten en Frankrijk.

Wijers en Van Mierlo schrijven verder dat de transactie alleen kan plaatsvinden bij voldoende garanties dat Taiwan zich aan de bepalingen van het zogeheten non-proliferatieverdrag houdt, dat de verspreiding van kernwapens tegengaat. Aangezien de meeste landen in de wereld Taiwan niet als een afzonderlijke staat erkennen, is Taiwan daarbij echter zelf geen partij.

Gewoonlijk worden bij nucleaire orders afspraken gemaakt tussen de regeringen van de betrokken staten. Daar ook Nederland Taiwan echter niet erkent, hebben de betrokken partijen zich gewend tot de Verenigde Staten. Washington heeft samen met Taiwan en het Internationale Atoom Agentschap (IAEA) in Wenen een soort paraplu opgezet, waaronder nucleaire transacties met Taiwan toch kunnen plaatshebben. Op grond van een dergelijke regeling worden er regelmatig inspecties uitgevoerd door het IAEA. De VS zijn volgens Wijers en Van Mierlo al bereid gevonden te bemiddelen bij de order van Urenco.

Het Kamerlid Hoekema (D66), die in de jaren tachtig als ambtenaar op Buitenlandse Zaken belast was met non-proliferatiezaken, verklaarde vanmiddag zich “niet tot elke prijs te willen verzetten” tegen de order, mits omkleed met voldoende garanties voor de non-proliferatie. Hij dacht niet dat China zou gaan dwarsliggen, zolang aan die voorwaarde was voldaan.