Eyadema 'winnaar' in Togo

LOMÉ, 24 JUNI. Generaal Gnassingbè Eyadema, president van Togo en het langst zittende staatshoofd van Afrika bezuiden de Sahara, is vanmorgen uitgeroepen tot winnaar van de zondag gehouden presidentsverkiezingen. De Togolese minister van Binnenlandse Zaken, generaal Seyi Memene, zei vanmorgen dat 52,13 procent van de stemmen is uitgebracht op Eyadema.

De uitslag wordt betwist door de vijf kandidaten van de oppositie, die zeggen over aanwijzingen te beschikken dat Eyadema's belangrijkste rivaal, Gilchrist Olympio, de meeste stemmen op zich heeft verenigd. Gisteravond kondigde de voorzitter van de nationale verkiezingscommissie, Awa Nana, haar ontslag aan wegens “onverdraaglijke druk en intimidatie”. Met Nana stapten nog vier commissieleden op, allen leden van Eyadema's regerende Rassemblement du Peuple Togolais (RPT). De resterende vier zijn leden van oppositiepartijen.

Nadat maandag eenderde van de uitgebrachte stemmen was geteld, werd de telling gestaakt. Functionarissen zeiden dat zij een onderzoek instelden naar onregelmatigheden in enkele dichtbevolkte wijken van de hoofdstad Lomé, waar oppositieleider Olympio zijn grootste aanhang heeft. De verkiezingen verliepen zondag vreedzaam, maar chaotisch. In Lomé marcheerden honderden boze kiezers door de straten omdat er in hun stembureaus nog geen stembussen waren gearriveerd. De verkiezingen worden georganiseerd door ambtenaren, maar leden van de breed samengestelde verkiezingscommissie worden geacht toe te zien op de telling.

Voordat de commissie enig resultaat had bekendgemaakt, verklaarde minister van Binnenlandse Zaken Memene maandag dat president Eyadema aan de winnende hand was. Een uur na het ontslag van de vijf commissieleden zei Memene dat hij de uitslag zou mededelen aan het Constitutionele Hof. Een van de vijf oppositiekandidaten, het parlementslid Yao Agboyibo, zei toen dat “de regering Eyadema op eigen gezag gaat uitroepen tot overwinnaar. De president heeft gespeeld met democratische beginselen, maar heeft verloren. Nu ziet hij zich gedwongen de instellingen naar zijn hand te zetten onder de ogen van internationale waarnemers”. Op Nana's bewering dat de verkiezingscommissie is geïntimideerd, reageerde Agboyibo: “Dat mensen die aan de macht zijn aan druk zouden blootstaan, gaat ieders verbeeldingskracht te boven.”

Generaal Eyadema kwam in 1967 via een militaire staatsgreep aan de macht en regeerde Togo als een dictator tot 1993, toen hij verkiezingen won die door de oppositie werden geboycot. Gilchrist Olympio is de zoon van Sylvanus Olympio, 's lands eerste president, die in 1963 werd vermoord door rebellerende militairen, onder wie Eyadema. Zoon Gilchrist woont sinds een mislukte aanslag op zijn leven in 1992 in het buurland Ghana en stemde zondag bij volmacht. (AFP, Reuters)